న్యూఢిల్లీ, జూన్ 2 : జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020, జాతీయ పాఠ్యప్రణాళిక చట్రం (NCF-SE) 2023 నిర్దేశించిన లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్ (CBSE) విద్యావ్యవస్థలో మరో విప్లవాత్మక మార్పునకు శ్రీకారం చుట్టింది. వచ్చే విద్యా సంవత్సరం (2026-27) నుంచి 9, 10 తరగతుల విద్యార్థులకు భాషల ఎంపిక, అధ్యయన విధానంలో సరికొత్త సంస్కరణలను అమలు చేయబోతోంది. ఈ మేరకు సీబీఎస్ఈ అకడమిక్ విభాగం డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ ప్రగ్యా ఎమ్. సింగ్ అధికారిక ఉత్తర్వులు జారీ చేశారు. ఎన్సీఈఆర్టీ (NCERT) నూతన పాఠ్యప్రణాళికతో సమతుల్యత సాధించేందుకు వీలుగా ఈ విద్యా సంవత్సరాన్ని ఒక పరివర్తనా కాలం (Transitional Approach)గా బోర్డు ప్రకటించింది.
మూడు భాషల సూత్రం.. భారతీయుత్వానికి పెద్దపీట!
నూతన నిబంధనల ప్రకారం, 2026 జూలై 1వ తేదీ నుంచి 9వ తరగతి విద్యార్థులకు మూడు భాషల (R1, R2, R3) అధ్యయనాన్ని బోర్డు తప్పనిసరి చేసింది. ఈ మూడు భాషలలో కనీసం రెండు భాషలు కచ్చితంగా భారతదేశానికి చెందిన అధికారిక లేదా స్థానిక భాషలై ఉండాలి. విదేశీ భాషలను నేర్చుకోవాలనుకునే విద్యార్థులకు కూడా బోర్డు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను ఇచ్చింది. మొదటి రెండు భాషలు భారతీయ భాషలైనప్పుడు మాత్రమే, మూడో భాషగా విదేశీ భాషను ఎంచుకునేందుకు వీలుంటుంది. లేదా అదనపు నాలుగో భాషగా దానిని అభ్యసించవచ్చు. ఈ విధానం ద్వారా విద్యార్థుల్లో బహుభాషా నైపుణ్యాలను పెంపొందించడంతో పాటు సాంస్కృతిక మూలాలను బలోపేతం చేయవచ్చని బోర్డు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తోంది.
మూడో భాషకు బోర్డు పరీక్షలు ఉండవు: అంతర్గత మూల్యాంకనమే కీలకం
విద్యార్థులపై అనవసర పరీక్షల ఒత్తిడిని తగ్గించి, నేర్చుకోవాలనే జిజ్ఞాసను పెంచేందుకు సీబీఎస్ఈ ఒక అద్భుతమైన మినహాయింపును ప్రకటించింది. 10వ తరగతి స్థాయిలో మూడో భాష (R3)కు ఎలాంటి ఎక్స్టర్నల్ (బోర్డు) పరీక్షలు నిర్వహించరు. ఈ భాషకు సంబంధించిన అసెస్మెంట్లు పూర్తిగా పాఠశాల స్థాయిలోనే అంతర్గతంగా (Internal Assessment) జరుగుతాయి. ఈ అంతర్గత పరీక్షల మార్కులు, విద్యార్థి ప్రదర్శన వివరాలను సీబీఎస్ఈ తుది సర్టిఫికెట్లో పొందుపరుస్తారు. మూడో భాషలో సాధించిన ఫలితాల ఆధారంగా ఏ విద్యార్థినీ 10వ తరగతి బోర్డు పరీక్షలు రాయకుండా నిరోధించబోరని బోర్డు స్పష్టం చేసింది. దీనికి సంబంధించిన మోడల్ ప్రశ్నపత్రాలను, అంతర్గత మూల్యాంకన నిబంధనలను బోర్డు త్వరలోనే విడుదల చేయనుంది.
ఉపాధ్యాయుల కొరత అధిగమించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహాలు
నూతన విద్యావిధానం ప్రకారం స్థానిక లేదా భారతీయ భాషలను బోధించేందుకు తగిన అర్హత కలిగిన ఉపాధ్యాయుల కొరత ఎదుర్కొంటున్న పాఠశాలల కోసం సీబీఎస్ఈ కొన్ని తాత్కాలిక వెసులుబాట్లను కల్పించింది. సదరు భాషలపై పట్టున్న ఇతర సబ్జెక్టుల ఉపాధ్యాయుల సేవలను తాత్కాలికంగా వినియోగించుకోవచ్చు. అలాగే 'సహోదయ' క్లస్టర్ల ద్వారా అంతర-పాఠశాల వనరుల భాగస్వామ్యం, వర్చువల్ లేదా హైబ్రిడ్ బోధనా పద్ధతులు, పదవీ విరమణ చేసిన ఉపాధ్యాయుల పునర్నియామకం మరియు అర్హత కలిగిన పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ అభ్యర్థుల సేవలను వినియోగించుకోవడం ద్వారా ఈ పరివర్తనా కాలంలో ఉపాధ్యాయుల కొరతను అధిగమించాలని పాఠశాలల ప్రధానోపాధ్యాయులను బోర్డు కోరింది.
పాఠ్యపుస్తకాల లభ్యత.. పాఠశాలల స్వయంప్రతిపత్తి
ప్రస్తుతానికి సెకండరీ స్థాయికి అవసరమైన ప్రత్యేక R3 పాఠ్యపుస్తకాలు అందుబాటులోకి వచ్చే వరకు, 9వ తరగతి విద్యార్థులు 2026-27 ఎడిషన్కు చెందిన 6వ తరగతి R3 పాఠ్యపుస్తకాలను ఉపయోగించాలని సీబీఎస్ఈ సూచించింది. కోర్ లాంగ్వేజ్ నైపుణ్యాలలో (మౌఖిక సమాచారం, పఠన అవగాహన, లేఖన నైపుణ్యం, వ్యాకరణ పరిజ్ఞానం) దాదాపు 75 నుంచి 80 శాతం సారూప్యత ఉన్నందున ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ సిలబస్ను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు పాఠశాలలు తమ స్థానిక సాంస్కృతిక నేపథ్యం ఉన్న కథలు, కవితలు లేదా వ్యాసాలను అదనపు స్టడీ మెటీరియల్గా ఎంపిక చేసుకునే స్వయంప్రతిపత్తిని కల్పించారు. దీనికి సంబంధించిన సమగ్ర మార్గదర్శకాలను జూన్ 15, 2026 నాటికి విడుదల చేస్తారు. 19 షెడ్యూల్డ్ భాషలకు సంబంధించిన 6వ తరగతి R3 పుస్తకాలు జూలై 1 లోపు పాఠశాలలకు అందుబాటులోకి వస్తాయి. మిగిలిన భాషల కోసం రాష్ట్రాల ఎస్సీఈఆర్టీ (SCERT) వనరులను వాడుకోవచ్చు.
ప్రత్యేక మినహాయింపులు.. పాఠశాలలకు డెడ్లైన్లు
ఈ నూతన భాషా విధానం నుంచి కొన్ని ప్రత్యేక వర్గాలకు సీబీఎస్ఈ మినహాయింపులు ఇచ్చింది. దివ్యాంగ విద్యార్థులకు (CwSN) ఆర్పీడబ్ల్యూడీ (RPwD) చట్టం 2016 ప్రకారం రెండవ లేదా మూడవ భాష అధ్యయనం నుండి మినహాయింపు ఉంటుంది. భారతదేశం వెలుపల ఉన్న సీబీఎస్ఈ పాఠశాలలకు, అలాగే విదేశాల నుండి తిరిగి భారతదేశానికి వచ్చే విద్యార్థులకు వారి పరిస్థితులను బట్టి కేస్-టు-కేస్ ప్రాతిపదికన రెండు భారతీయ భాషల నిబంధన నుండి మినహాయింపు లభిస్తుంది. కాగా, అన్ని పాఠశాలలు తమ పాఠశాలల్లో అందిస్తున్న R3 భాషల వివరాలను జూన్ 30, 2026 లోపు 'OASIS' పోర్టల్లో అప్డేట్ చేయాలని బోర్డు డెడ్లైన్ విధించింది.
ఈ చారిత్రాత్మక మార్పులపై ఉపాధ్యాయులకు, విద్యార్థులకు మరియు తల్లిదండ్రులకు విస్తృత అవగాహన కల్పించాలని, విద్యార్థులపై పరీక్షల ఒత్తిడి లేకుండా భాషా అభ్యసనాన్ని ఆహ్లాదకరంగా మార్చడమే బోర్డు ప్రధాన ఉద్దేశమని సీబీఎస్ఈ స్పష్టం చేసింది. సందేహాల నివృత్తి కోసం ప్రత్యేక ఈమెయిల్ ఐడీని (cq26-27@cbseshiksha.in) కూడా అందుబాటులో ఉంచింది.
Keywords: CBSE Three Language Formula, CBSE Class 9 New Syllabus 2026, CBSE R1 R2 R3 Language Policy, CBSE Board Exam Reforms, CBSE New Circular 2026, No Board Exam for Third Language.
