హైదరాబాద్, ఏప్రియల్ 12 : ఆధునిక సాంకేతిక యుగంలో సమాచార మార్పిడికి సోషల్ మీడియా ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా మారింది. సామాన్యుల నుంచి సెలబ్రిటీల వరకు ప్రతి ఒక్కరూ తమ భావాలను పంచుకోవడానికి ఫేస్‌బుక్, ఎక్స్ (ట్విట్టర్), ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వంటి వేదికలను వాడుతున్నారు. అయితే, ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో కీలకంగా ఉండే ఉద్యోగుల విషయంలో మాత్రం ఈ 'సోషల్' స్వేచ్ఛకు కాలం చెల్లుతోంది. తాజాగా బీహార్ ప్రభుత్వం తన ఉద్యోగుల కోసం కఠినమైన సోషల్ మీడియా నిబంధనలను అమలులోకి తీసుకురావడం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఇది కేవలం ఒక్క రాష్ట్రానికి పరిమితమైన అంశం కాదు, యావత్ దేశంలోని ప్రభుత్వ సేవలలో మారుతున్న క్రమశిక్షణ ప్రమాణాలకు అద్దం పడుతోంది.

నియంత్రణ రేఖ దాటితే కఠిన చర్యలే

బీహార్ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన 'బీహార్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ప్రవర్తన (సవరణ) నియమావళి, 2026' గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా అమల్లోకి రావడంతో ఉద్యోగ వర్గాల్లో ఒక్కసారిగా కలకలం రేగింది. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 309 కల్పించిన అధికారాలతో గవర్నర్ ఈ నిబంధనలను ఖరారు చేశారు. ఈ కొత్త చట్టం ప్రకారం, ఇకపై ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు సోషల్ మీడియాలో ఏదైనా పోస్ట్ చేసే ముందు వంద సార్లు ఆలోచించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ప్రభుత్వం అమలు చేసే పథకాలు, అనుసరిస్తున్న విధానాలు లేదా అధికారిక నిర్ణయాలపై వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేయడం, వ్యక్తిగత విమర్శలు చేయడం తీవ్రమైన 'దుష్ప్రవర్తన' (Misconduct) కిందకు వస్తుంది. కేవలం ప్రభుత్వానికే పరిమితం కాకుండా, న్యాయవ్యవస్థపై కూడా ఎటువంటి ప్రతికూల వ్యాఖ్యలు చేయకూడదని స్పష్టమైన ఆదేశాలు వెలువడ్డాయి. ముఖ్యంగా సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు వెలువరించే తీర్పులను సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఎద్దేవా చేయడం లేదా విమర్శించడంపై నిషేధం విధించారు.

సంస్థాగత సమగ్రత వర్సెస్ వాక్ స్వాతంత్ర్యం

ప్రభుత్వ యంత్రాంగం యొక్క ప్రతిష్టను కాపాడటం, శాఖల మధ్య సమన్వయం దెబ్బతినకుండా చూడటం మరియు ప్రజల్లో ప్రభుత్వంపై నమ్మకాన్ని పెంచడమే ఈ నిబంధనల ముఖ్య ఉద్దేశమని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. డిజిటల్ యుగంలో ఒక చిన్న తప్పుడు పోస్ట్ లేదా విమర్శ ప్రభుత్వ ప్రతిష్టను భారీగా దెబ్బతీసే అవకాశం ఉండటంతో, నివారణ చర్యగా ఈ ఆంక్షలు అవసరమని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అయితే, మరోవైపు ఇది రాజ్యాంగం కల్పించిన వాక్ స్వాతంత్ర్యాన్ని హరించడమేనని ఉద్యోగ సంఘాలు వాదిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వంలో భాగమైన ఉద్యోగికి కూడా పౌరుడిగా తన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసే హక్కు ఉంటుందని, కానీ ఈ నిబంధనలు వారిని అణచివేసేలా ఉన్నాయని మేధావులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అనుమతి లేనిదే అక్షరం ముక్క కూడా రాయకూడదనే నిబంధన ఉద్యోగులను భయాందోళనకు గురి చేస్తోంది.

జాతీయ స్థాయిలో విస్తరిస్తున్న ఆంక్షల నీడ

బీహార్ కంటే ముందే కేంద్ర ప్రభుత్వం 1964 నాటి సెంట్రల్ సివిల్ సర్వీసెస్ (CCS) ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా ఇలాంటి ఆంక్షలను అమలు చేస్తోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు రాజకీయాల్లో పాల్గొనడం, ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను బహిరంగంగా విమర్శించడం ఎప్పటి నుంచో నిషేధం. కేరళ వంటి రాష్ట్రాలు ఒకడుగు ముందుకేసి, తమ ఉద్యోగులు సొంతంగా యూట్యూబ్ ఛానెల్‌లు నడపడం ద్వారా ఆదాయం పొందడాన్ని లేదా ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ప్రచారాలు చేయడాన్ని తీవ్రంగా పరిగణిస్తున్నాయి. తమిళనాడులోనూ ఇదే తరహా నిబంధనలు పకడ్బందీగా అమలు అవుతున్నాయి. తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో కూడా సర్వీస్ రూల్స్ ప్రకారం ఉద్యోగులు సోషల్ మీడియాలో గోప్యత పాటించాలని, రాజకీయ అంశాలపై స్పందించకూడదని ఆదేశాలు ఉన్నాయి. అధికారిక రహస్యాలను డిజిటల్ మాధ్యమాల్లో లీక్ చేయడం నేరంగా పరిగణించబడుతోంది.

సాహిత్య సృజనకు పచ్చజెండా.. రాజకీయాలకు ఎర్రజెండా

చాలా రాష్ట్రాల్లో సృజనాత్మక పనులకు, అంటే కవిత్వం రాయడం, కథలు ప్రచురించడం లేదా విజ్ఞానపరమైన విషయాలను పంచుకోవడానికి వెసులుబాటు ఉన్నప్పటికీ, రాజకీయ రంగు పులుముకున్న అంశాలకు మాత్రం అనుమతి లేదు. ఏదైనా పుస్తకం ప్రచురించాలన్నా లేదా పత్రికా వ్యాసం రాయాలన్నా ముందస్తుగా పై అధికారుల నుంచి లిఖితపూర్వక అనుమతి తీసుకోవడం తప్పనిసరి. బీహార్ ప్రభుత్వం తాజాగా తీసుకువచ్చిన సవరణలో ఈ ముందస్తు అనుమతి నిబంధనను మరింత కఠినతరం చేశారు. అంటే, ఒక ఉద్యోగి తన వ్యక్తిగత ఖాతా నుంచి చేసే పోస్ట్ కూడా ప్రభుత్వ నిఘా నీడలోనే ఉంటుందని ఈ నిబంధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

అధికార గెజిట్‌లో ప్రచురితమైన ఈ నిబంధనలు కేవలం నిబంధనలుగా మాత్రమే మిగిలిపోతాయా లేక క్షేత్రస్థాయిలో ఉద్యోగుల గొంతు నొక్కే ఆయుధాలుగా మారుతాయా అనేది కాలమే నిర్ణయించాలి. ఏది ఏమైనా, బీహార్ ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం డిజిటల్ క్రమశిక్షణ పేరుతో ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల వ్యక్తిగత డిజిటల్ జీవితాల్లో పెద్ద మార్పునే తీసుకువచ్చింది. సమాచార విప్లవం వెల్లువెత్తుతున్న తరుణంలో, ప్రభుత్వ గౌరవానికి, ఉద్యోగి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు మధ్య ఉన్న ఈ సన్నని గీతను నిర్ణయించడం ఇప్పుడు పెద్ద సవాలుగా మారింది. నిబంధనలను అతిక్రమించి 'లైక్'లు, 'షేర్'ల కోసం ఆరాటపడితే ఉద్యోగానికే ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉందని ఈ పరిణామాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.