న్యూ ఢిల్లీ, ఏప్రియల్ 7: భారతీయ రైల్వేలో ప్రయాణికుల అత్యవసర రక్షణ కోసం ఏర్పాటు చేసిన 'అలారం చైన్ పుల్లింగ్' (ACP) వ్యవస్థ ఇప్పుడు రైల్వే శాఖకు అతిపెద్ద సవాలుగా మారింది. ఏ చిన్న కారణం దొరికినా, తమ స్వార్థం కోసం రైలును నిలిపివేస్తున్న ప్రయాణికుల తీరుపై అధికారులు ఇప్పుడు కఠినంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. కేవలం ఢిల్లీ డివిజన్‌లోనే కాకుండా, దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రైల్వే జోన్లలో ఈ వికృత ధోరణి పెరిగిపోతుండటంతో రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ (RPF) ప్రత్యేక నిఘా ఏర్పాటు చేసింది. ఈ ఏడాది గడిచిన కేవలం నాలుగు నెలల్లోనే ఢిల్లీ డివిజన్ పరిధిలో 1483 మందిని అరెస్ట్ చేయడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. గత ఏడాది (2025) ఇదే ప్రాంతంలో 5180 మంది కటకటాల పాలయ్యారంటే, నిబంధనల ఉల్లంఘన ఏ స్థాయిలో ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

రైల్వే చట్టం సెక్షన్ 141: చైన్ లాగితే జైలు శిక్ష తప్పదా?

రైలు గొలుసును అకారణంగా లాగడం అనేది కేవలం క్రమశిక్షణారాహిత్యం మాత్రమే కాదు, అది రైల్వే చట్టం సెక్షన్ 141 ప్రకారం తీవ్రమైన నేరం. ఈ నిబంధన ప్రకారం నేరం నిరూపితమైతే ఏడాది వరకు జైలు శిక్ష లేదా వెయ్యి రూపాయల జరిమానా, లేదంటే ఈ రెండింటినీ కలిపి విధించే అధికారం రైల్వే కోర్టులకు ఉంటుంది. కేవలం ఒక వ్యక్తి తన సౌకర్యం కోసం రైలును ఆపడం వల్ల, వెనుక వచ్చే వందలాది ఎక్స్‌ప్రెస్, ప్యాసింజర్ రైళ్ల రాకపోకలు అస్తవ్యస్తమవుతాయి. ఇది వేలాది మంది ప్రయాణికుల సమయాన్ని వృథా చేయడమే కాకుండా, రైల్వే ఆదాయానికి కూడా భారీ గండి కొడుతోంది. అందుకే ఇలాంటి చర్యలను 'ప్రజా విద్రోహ చర్యలు'గా భావించి అధికారులు కఠిన చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.

దేశవ్యాప్త గణాంకాలు: ఈస్టర్న్ నుంచి నార్త్ సెంట్రల్ రైల్వే వరకు ఉల్లంఘనల పర్వం

దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఈ సమస్య విస్తృతమవుతోంది. ఈస్టర్న్ రైల్వే జోన్ పరిధిలో 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సుమారు 3,529 కేసులు నమోదవ్వగా, అధికారులు నిందితుల నుంచి సుమారు రూ. 16.8 లక్షల జరిమానా వసూలు చేశారు. ఇక నార్త్ సెంట్రల్ రైల్వేలోని ప్రయాగ్‌రాజ్ డివిజన్ పరిస్థితి మరీ ఆందోళనకరంగా ఉంది. ఇక్కడ ఫిబ్రవరి 2025 నాటికే 3,688 కేసులు నమోదు కాగా, 3,684 మందిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నారు. వీరి నుంచి రూ. 18.5 లక్షలకు పైగా జరిమానా వసూలు చేయడం జరిగింది. అటు ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లోని నార్త్ ఈస్ట్ ఫ్రాంటియర్ రైల్వేలోనూ 2,105 కేసులు నమోదు కావడం గమనార్హం. 2025 మొత్తంగా చూస్తే, దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రైల్వే నేరాల కింద నమోదైన 34,244 కేసుల్లో సింహభాగం ఈ చైన్ పుల్లింగ్ ఉల్లంఘనలే ఉండటం గమనార్హం.

సమస్యాత్మక హాట్‌స్పాట్స్: ఢిల్లీ-కురుక్షేత్ర మార్గంలో హై అలర్ట్

రైల్వే వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, కొన్ని నిర్దిష్ట ప్రాంతాలు ఈ ఏసీపీ (ACP) ఉల్లంఘనలకు కేంద్రాలుగా మారాయి. ముఖ్యంగా ఘజియాబాద్, గురుగ్రామ్, న్యూఢిల్లీ, పానిపట్ మరియు రోహ్‌తక్ వంటి స్టేషన్ల పరిధిలో ఇవి ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయి. ఢిల్లీ-ముజఫర్‌నగర్ మరియు ఢిల్లీ-కురుక్షేత్ర రైల్వే సెక్షన్లు అత్యంత సమస్యాత్మక మార్గాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. ఇక్కడి ప్రయాణికులు రైలు ఆలస్యంగా వస్తుందనో లేదా తమ గమ్యస్థానానికి చేరువలో రైలును ఆపాలనో చైన్ లాగుతున్నట్లు విచారణలో తేలింది. ఇలాంటి హాట్‌స్పాట్స్‌లో ఇప్పుడు రైల్వే పోలీసులు సాదాసీదా దుస్తుల్లో సంచరిస్తూ ఉల్లంఘనదారులను రెడ్ హ్యాండెడ్‌గా పట్టుకుంటున్నారు.

అత్యవసరం అయితేనే చైన్ పుల్లింగ్: ప్రయాణికులకు రైల్వే సూచనలు

రైలు చైన్ అనేది కేవలం అగ్ని ప్రమాదాలు, మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ, దొంగతనాలు లేదా ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే వాడాలి. ప్రయాణికులు చైన్ లాగడానికి బదులు ఇతర ప్రత్యామ్నాయాలను ఎంచుకోవాలని అధికారులు కోరుతున్నారు. ఏదైనా సమస్య తలెత్తితే తక్షణ సహాయం కోసం రైల్వే హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 139 కి కాల్ చేయవచ్చు లేదా రైలులోని టీటీఈ, కోచ్ అటెండెంట్లను సంప్రదించవచ్చు. కేవలం వ్యక్తిగత కారణాలతో చైన్ లాగి ఇతరులను ఇబ్బంది పెడితే, చట్టపరమైన పర్యవసానాలను ఎదుర్కోక తప్పదని రైల్వే శాఖ మరోసారి హెచ్చరిస్తోంది.