ప్రజాస్వామ్య పండుగకు నగారా మోగింది. భారతావనిలో మరోమారు ఎన్నికల కోలాహలం మొదలైంది. అస్సాం, కేరళ, తమిళనాడు, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాలతో పాటు కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైన పుదుచ్చేరిలో శాసనసభ స్థానాలకు సాధారణ ఎన్నికలు జరుగబోతున్నాయి. అయితే, ఈసారి ఎన్నికల నిర్వహణ కేవలం ఓటింగ్ శాతాన్ని పెంచడమే కాకుండా, ‘ధనబలం, మద్యం, మాదకద్రవ్యాల’ ప్రభావాన్ని పూర్తిగా తుడిచిపెట్టడమే లక్ష్యంగా భారత ఎన్నికల సంఘం వ్యూహరచన చేసింది. మార్చి 15న షెడ్యూల్ విడుదలైన క్షణం నుంచే ఎన్నికల ప్రవర్తనా నియమావళి అమలులోకి రాగా, మునుపెన్నడూ లేని రీతిలో ఈసారి నిఘా వ్యవస్థను ఈసీ కట్టుదిట్టం చేసింది.

ఎన్నికల నిర్వహణ కేవలం పోలింగ్ జరిగే రాష్ట్రాలకే పరిమితం కాకుండా, పొరుగు రాష్ట్రాల నుంచి అక్రమ రవాణాను అడ్డుకోవడంపై ఈసీ ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. ఇందుకోసం ఎన్నికలు జరిగే 5 రాష్ట్రాలతో పాటు, వాటి సరిహద్దులను పంచుకునే 12 పొరుగు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శులు, డీజీపీలతో కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం వరుసగా సమీక్షలు నిర్వహించింది. ‘హింస, బెదిరింపులు లేని, ప్రలోభాలకు తావులేని’ ఎన్నికలు జరగాలన్నదే తమ అంతిమ లక్ష్యమని కమిషన్ ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేసింది. ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ఏజెన్సీలు పరస్పర సమన్వయంతో పని చేస్తూ, ప్రతి పైసాను, ప్రతి చుక్క మద్యాన్ని నిశితంగా గమనించాలని ఆదేశించింది.

గణాంకాల్లో ‘సీజర్’ హంగామా: బెంగాల్, తమిళనాడు టాప్!

ఫిబ్రవరి 26న ‘ఎలక్ట్రానిక్ సీజర్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్’ (ESMS) యాక్టివేట్ అయినప్పటి నుండి ఏప్రిల్ 5వ తేదీ వరకు అందిన గణాంకాలు విస్తుగొలుపుతున్నాయి. రాజకీయ పార్టీలు ఓటర్లను ఆకర్షించేందుకు ఏ స్థాయిలో ప్రయత్నిస్తున్నాయో ఈ అంకెలే నిదర్శనం. మొత్తం ఐదు రాష్ట్రాల్లో కలిపి సుమారు 651.51 కోట్ల రూపాయల విలువైన అక్రమ సొత్తు పట్టుబడటం గమనార్హం. ఒక్క పశ్చిమ బెంగాల్ లోనే అత్యధికంగా 319 కోట్ల విలువైన సొత్తు పట్టుబడింది. ఇందులో 21 లక్షల లీటర్లకు పైగా మద్యం ఉండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఇక తమిళనాడులో నగదు రూపంలో అత్యధికంగా 30 కోట్లు పట్టుబడ్డాయి. ఇక్కడ ‘నగదుకు ఓటు’ సంస్కృతిని అరికట్టేందుకు అధికారులు నిరంతరం శ్రమిస్తున్నారు. అయితే ఈ సారి మాదక ద్రవ్యాల కలకలం రేపుతున్నాయి. మొత్తం 230 కోట్ల విలువైన మాదక ద్రవ్యాలు పట్టుబడటం ఎన్నికల ప్రక్రియలో బ్లాక్ స్పాట్ గా కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా తమిళనాడు, బెంగాల్ రాష్ట్రాల్లో వీటి ప్రభావం అధికంగా ఉంది.

100 నిమిషాల లక్ష్యం.. నిరంతర నిఘా

ఎన్నికల ఫిర్యాదులపై తక్షణమే స్పందించేందుకు ఈసీ ‘క్విక్ రెస్పాన్స్’ వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 5,173 ఫ్లయింగ్ స్క్వాడ్‌లను, 5,200 పైగా స్టాటిక్ సర్వైలెన్స్ టీమ్‌లను (SSTs) మోహరించారు. ఎక్కడైనా అక్రమ నగదు పంపిణీ లేదా నిబంధనల ఉల్లంఘన జరిగితే, ఫిర్యాదు అందిన 100 నిమిషాల్లోపు అధికారులు అక్కడికి చేరుకుని చర్యలు తీసుకోవాల్సిందే. ఈ ‘నకా’ తనిఖీలు నిరంతరం కొనసాగుతూ అక్రమార్కుల గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెత్తిస్తున్నాయి.

ప్రజాస్వామ్య రక్షణలో పౌరులను సైనికులుగా మారుస్తూ ‘సి-విజిల్’ యాప్‌ను ఈసీ బలోపేతం చేసింది. గతంలో రాజకీయ పార్టీల ఉల్లంఘనలపై ఫిర్యాదు చేయాలంటే సామాన్యుడు భయపడేవాడు. కానీ ఇప్పుడు తన స్మార్ట్‌ఫోన్ ద్వారా నిబంధనల ఉల్లంఘనను ఫోటో లేదా వీడియో తీసి పంపితే చాలు. ఫిర్యాదుదారుడి వివరాలు గోప్యంగా ఉంచుతూనే, ఎన్నికల యంత్రాంగం రంగంలోకి దిగుతుంది. ఇది పారదర్శకతను పెంచడమే కాకుండా రాజకీయ నేతల్లో జవాబుదారీతనాన్ని పెంచుతోంది. అయితే అదే సందర్భంలో తనిఖీల పేరుతో సామాన్యులను ఇబ్బంది పెట్టకూడదని ఈసీ గట్టిగా హెచ్చరించింది. పెళ్లిళ్లు, అత్యవసర పనుల కోసం వెళ్లే సాధారణ పౌరులకు తనిఖీల సమయంలో వేధింపులు ఎదురుకాకుండా ‘జిల్లా ఫిర్యాదుల కమిటీలను’ ఏర్పాటు చేశారు. ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అధికారులు చట్టాన్ని అమలు చేస్తూనే, సామాన్యుల పట్ల మర్యాదగా ప్రవర్తించాలని కమిషన్ ఆదేశించింది.

ఎన్నికల సంఘం ఎన్ని రకాల తనిఖీలు చేసినా, ఎంత సొత్తును స్వాధీనం చేసుకున్నా.. అంతిమంగా ఓటరు చైతన్యమే కీలకం. 651 కోట్ల రూపాయల విలువైన ప్రలోభాలను అడ్డుకోవడమంటే, ప్రజాస్వామ్యాన్ని అంగడి సరుకు కాకుండా కాపాడటమే. ఎన్నికల ప్రక్రియలో నైతిక విలువలను పెంపొందించేందుకు ఈసీ చేస్తున్న ఈ ‘ప్రక్షాళన’ ఏ మేరకు ఫలిస్తుందో తెలియాలంటే పోలింగ్ ముగిసే వరకు వేచి చూడాల్సిందే.

పి ఐ బి