తమిళనాడులోని కల్పాక్కం తీరంలో ఒక నిశ్శబ్ద విప్లవం సంభవించింది. అణు విద్యుత్ నియంత్రణ మండలి (AERB) నిర్దేశించిన అత్యంత కఠినమైన భద్రతా ప్రమాణాలను అధిగమిస్తూ, పీఎఫ్‌బీఆర్ రియాక్టర్‌లో అణు విచ్ఛిత్తి ప్రక్రియ విజయవంతంగా ప్రారంభమైంది. డీఏఈ కార్యదర్శి డాక్టర్ అజిత్ కుమార్ మహంతి, ఐజీసీఏఆర్ డైరెక్టర్ శ్రీకుమార్ జి. పిళ్లై, భావిని సంస్థ సీఎండీ అల్లు అనంత్ వంటి అగ్రశ్రేణి శాస్త్రవేత్తల సమక్షంలో ఈ చారిత్రక ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది.

భారతదేశం ప్రస్తుతం వినియోగిస్తున్న ప్రెషరైజ్డ్ హెవీ వాటర్ రియాక్టర్లు (PHWR) మొదటి దశకు చెందినవి. అయితే, మన దేశంలో యురేనియం నిల్వలు పరిమితం. కానీ, ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా థోరియం నిల్వలు మన దగ్గరే ఉన్నాయి. ఈ థోరియంను విద్యుత్తుగా మార్చాలంటే 'ఫాస్ట్ బ్రీడర్' సాంకేతికత తప్పనిసరి.

పీఎఫ్‌బీఆర్ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

సాధారణ రియాక్టర్లు ఇంధనాన్ని కేవలం ఖర్చు చేస్తాయి. కానీ, ఈ ఫాస్ట్ బ్రీడర్ రియాక్టర్ తను వినియోగించుకునే ఇంధనం కంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అందుకే దీనికి 'బ్రీడర్' (ఉత్పత్తి చేసేది) అనే పేరు వచ్చింది. ఇందులో యురేనియం-ప్లూటోనియం మిక్స్‌డ్ ఆక్సైడ్ (MOX)ను ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు. రియాక్టర్ కోర్ చుట్టూ ఉండే యురేనియం-238 పొర, వేగవంతమైన న్యూట్రాన్ల దాడితో ప్లూటోనియం-239గా మారుతుంది. ఇది భవిష్యత్తులో థోరియంను యురేనియం-233గా మార్చడానికి వంతెనలా పనిచేస్తుంది.

ఈ ప్రాజెక్టు కేవలం ఒక విద్యుత్ కేంద్రం మాత్రమే కాదు; ఇది భారతీయ శాస్త్రవేత్తల పట్టుదలకు, స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి నిలువెత్తు సాక్ష్యం. ఇందిరా గాంధీ సెంటర్ ఫర్ అటామిక్ రీసెర్చ్ (IGCAR) ఈ రియాక్టర్ నమూనాను రూపొందించగా, 'భారతీయ నాభికీయ విద్యుత్ నిగమ్' (BHAVINI) దీనిని నిర్మించింది.

లిక్విడ్ సోడియంను కూలెంట్‌గా వాడటం, క్లోజ్డ్ ఫ్యూయల్ సైకిల్ విధానాన్ని అనుసరించడం వంటి క్లిష్టమైన సాంకేతికతలను మన ఇంజనీర్లు దేశీయంగానే అభివృద్ధి చేశారు. ఇది విదేశీ సాంకేతికతపై మన ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడమే కాకుండా, అణు వ్యర్థాల సమస్యను కూడా సమర్థవంతంగా పరిష్కరిస్తుంది.

వికసిత భారత్ లక్ష్యానికి ఇంధనం

2047 నాటికి 'వికసిత భారత్'గా ఎదగాలన్న లక్ష్యంలో ఇంధన స్వయం సమృద్ధి అత్యంత కీలకం. బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ కేంద్రాలు పర్యావరణానికి హాని కలిగిస్తున్న తరుణంలో, తక్కువ కార్బన్ ఉద్గారాలతో నిరంతరాయంగా బేస్-లోడ్ విద్యుత్తును అందించగల సామర్థ్యం అణుశక్తికి మాత్రమే ఉంది.

మూడో దశలో దేశంలో పుష్కలంగా ఉన్న థోరియం వనరులను వాడుకోవడానికి మార్గం సుగమం అయ్యింది. పర్యావరణ హితంగా నెట్-జీరో ఉద్గారాల లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అణు ఇంధన చక్రంపై పట్టు సాధించడం ద్వారా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత్ వ్యూహాత్మక స్థానం దిని వల్ల బలపడుతుంది.

కల్పాక్కంలో వెలిగిన ఈ అణుజ్యోతి కేవలం 500 మెగావాట్ల విద్యుత్తును మాత్రమే ఇవ్వదు, కోట్లాది మంది భారతీయుల ఇంధన అవసరాలకు శాశ్వత పరిష్కారాన్ని చూపే భరోసాను ఇస్తుంది. శాస్త్రవేత్తలు, టెక్నీషియన్లు మరియు పారిశ్రామిక భాగస్వాముల దశాబ్దాల కృషికి దక్కిన గౌరవం ఇది. భారత అణు పితామహుడు హోమీ జహంగీర్ బాభా కలలుగన్న మూడు దశల అణు విద్యుత్ ప్రణాళికలో రెండో దశ విజయవంతంగా పట్టాలెక్కింది.

భారత అణు చరిత్రలో 2026 ఏప్రిల్ 6వ తేదీ ఒక సువర్ణ అధ్యాయంగా నిలిచిపోతుంది. స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో మనం సాధించిన ఈ 'క్రిటికాలిటీ' విజయం, ప్రపంచ అణు దేశాల సరసన భారత్‌ను అగ్రపీఠాన కూర్చోబెట్టింది. ఇకపై భారత్ ఇంధనం కోసం ఎదురుచూసే దేశం కాదు.. ఇంధనాన్ని సృష్టించే దేశంగా అవతరించబోతోంది.

పి ఐ బి