బంగ్లాదేశ్లో భారత హైకమిషనర్గా మాజీ కేంద్ర మంత్రి దినేష్ త్రివేదిని కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమించింది. కెరీర్ డిప్లొమాట్లను కాదని, ఒక రాజకీయ నాయకుడికి ఈ బాధ్యతలు అప్పగించడం వెనుక ఉన్న అసలు వ్యూహం ఏమిటి? పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ చదవండి.
న్యూఢిల్లీ, ఏప్రియల్ 19:. బంగ్లాదేశ్లో భారత హైకమిషనర్గా మాజీ కేంద్ర మంత్రి, బీజేపీ సీనియర్ నేత దినేష్ త్రివేదిని నియమిస్తూ భారత ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం దశాబ్దాల దౌత్య సంప్రదాయాలను పక్కనపెట్టి, సరికొత్త రాజకీయ వ్యూహానికి తెరలేపింది. సాధారణంగా, వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన దేశాలకు రాయబారులుగా విదేశాంగ శాఖకు చెందిన సీనియర్ ఐఎఫ్ఎస్ అధికారులను పంపడం ఆనవాయితీ. అయితే, కెరీర్ డిప్లొమాట్లను కాదని, ఒక రాజకీయ నాయకుడికి ఈ బాధ్యతలు అప్పగించడం ద్వారా భారత్ తన పొరుగు దేశంతో సంబంధాలకు ఇస్తున్న రాజకీయ ప్రాధాన్యతను స్పష్టం చేస్తోంది.
కెరీర్ డిప్లొమాట్ల నుంచి రాజకీయ వ్యూహకర్త వైపు..
బంగ్లాదేశ్లో ప్రస్తుతం హైకమిషనర్గా ఉన్న ప్రణయ్ వర్మ స్థానంలో దినేష్ త్రివేది బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు. ప్రణయ్ వర్మను యూరోపియన్ యూనియన్ కు భారత రాయబారిగా బ్రస్సెల్స్కు బదిలీ చేస్తూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. 75 ఏళ్ల అనుభవజ్ఞుడైన దినేష్ త్రివేదిని ఢాకాకు పంపడం వెనుక కేంద్రం బలమైన రాజకీయ అజెండా ఉందనేది విశ్లేషకుల అభిప్రాయం. త్రివేది కేవలం రాజకీయ నాయకుడే కాదు, పరిపాలనలో, ముఖ్యంగా ఆర్థిక, విధానపరమైన నిర్ణయాల్లో ఆయనకు ఉన్న అనుభవం, బంగ్లాదేశ్తో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఈ నియామకం ద్వారా విదేశాంగ శాఖ అధికారులకు కూడా ఒక బలమైన సంకేతాన్ని కేంద్రం ఇచ్చినట్లు అయింది. ఫలితాల ఆధారిత దౌత్యానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నామని మోదీ ప్రభుత్వం పరోక్షంగా చెబుతోంది.
ఎవరీ దినేష్ త్రివేది? రాజకీయ ప్రస్థానం
1950 జూన్ 4న జన్మించిన దినేష్ త్రివేది రాజకీయ ప్రస్థానం ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. 2009 నుంచి 2019 వరకు పశ్చిమ బెంగాల్లోని బారక్పూర్ లోక్సభ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన ఆయన, అంతకుముందు సుదీర్ఘకాలం రాజ్యసభ సభ్యునిగా పనిచేశారు. యుపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో మమతా బెనర్జీ నేతృత్వంలోని తృణమూల్ కాంగ్రెస్ కోటాలో రైల్వే మంత్రిగా, ఆరోగ్యశాఖ సహాయ మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ముఖ్యంగా 2012 రైల్వే బడ్జెట్లో ప్రయాణీకుల ఛార్జీలను పెంచడం ద్వారా ఆయన సంచలనం సృష్టించారు. అప్పట్లో మమతా బెనర్జీ తీవ్ర వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, జాతీయ ప్రయోజనాల కోసం కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకునే వ్యక్తిగా ఆయన పేరు తెచ్చుకున్నారు. 2021 ఫిబ్రవరిలో తృణమూల్ కాంగ్రెస్కు రాజీనామా చేసి, బీజేపీలో చేరడం ద్వారా బెంగాల్ రాజకీయాల్లో పెద్ద మలుపుకు కారణమయ్యారు.
దౌత్యం - నాన్ డిప్లొమాట్ల ప్రయోగం
హైకమిషనర్ పదవి అంటే కేవలం పరిపాలనాపరమైనది మాత్రమే కాదు, అది రాజకీయ సున్నితత్వంతో కూడినది. దినేష్ త్రివేది నియామకంతో మళ్లీ ఒక చర్చ మొదలైంది: నాన్-డిప్లొమాట్లు హైకమిషనర్లు కాగలరా? భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం దేశ ప్రయోజనాలను కాపాడగల సామర్థ్యం ఉన్న ఎవరినైనా మిషన్ హెడ్గా నియమించే అధికారం ప్రభుత్వానికి ఉంది. గతంలో కుల్దీప్ నాయర్ వంటి జర్నలిస్టులు, డాక్టర్ ఎల్.ఎమ్. సింఘ్వీ వంటి న్యాయకోవిదులు యూకేలో హైకమిషనర్లుగా పనిచేశారు. అలాగే మాజీ ఐపీఎస్ అధికారులు, సైనిక అగ్రశ్రేణి అధికారులు కూడా వివిధ దేశాల్లో భారతదేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. 1961 నాటి వియన్నా కన్వెన్షన్ ప్రకారం, ఆతిథ్య దేశం అంగీకారం తెలిపిన తర్వాత, వీరు కెరీర్ డిప్లొమాట్లతో సమానమైన దౌత్యపరమైన హోదా మరియు మినహాయింపులను పొందుతారు. త్రివేది విషయంలో తారిఖ్ రెహ్మాన్ ప్రభుత్వం నుంచి అధికారిక అంగీకారం కోరాల్సి ఉంది.
పశ్చిమ బెంగాల్ - బంగ్లాదేశ్ సమీకరణం
ఈ నియామకంలో పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయ కోణం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. బంగ్లాదేశ్తో భారతదేశానికి ఉన్న సంబంధాలు సాంస్కృతిక, భౌగోళిక మరియు భద్రతాపరంగా అత్యంత క్లిష్టమైనవి. బెంగాల్ భాష, సంస్కృతిపై లోతైన అవగాహన ఉన్న దినేష్ త్రివేది, బంగ్లాదేశ్ సామాజిక వర్గాలతో నేరుగా సంభాషణను నెలకొల్పడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తారని కేంద్రం నమ్ముతోంది. ముఖ్యంగా తారిఖ్ రెహ్మాన్ ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తర్వాత మారుతున్న రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో, ఒక అనుభవజ్ఞుడైన రాజకీయ నాయకుడు అక్కడ ఉండటం వల్ల క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులను అంచనా వేయడం భారత్కు సులభతరం అవుతుంది. బిజెపి పశ్చిమ బెంగాల్ సహ-ఇన్ఛార్జ్ అమిత్ మాల్వియా ఇప్పటికే ఈ నియామకాన్ని స్వాగతిస్తూ, త్రివేదికి శుభాకాంక్షలు తెలిపారు.
మొత్తంగా, బంగ్లాదేశ్లో దినేష్ త్రివేది నియామకం అనేది భారత్ తన దౌత్య విధానంలో తీసుకొచ్చిన సమూల మార్పుకు నిదర్శనం. ఇది కేవలం ఒక పోస్టింగ్ మార్పు మాత్రమే కాదు, పొరుగు దేశంతో సంబంధాలను కొత్త కోణంలో, రాజకీయ పటిమతో ముందుకు తీసుకెళ్లాలనే మోదీ ప్రభుత్వ వ్యూహాత్మక అడుగు. ఢాకా వీధుల్లో దినేష్ త్రివేది ఎలాంటి దౌత్య ముద్ర వేస్తారనేది రాబోయే రోజుల్లో ఆసక్తికరంగా మారనుంది.
