న్యూఢిల్లీ, మే 01: దేశంలోని దివ్యాంగులు మరియు వృద్ధుల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరిచే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. భారత ప్రభుత్వ వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS), దివ్యాంగులకు అత్యంత అవసరమైన ఆరు రకాల సహాయక ఉత్పత్తులకు (Assistive Products) సంబంధించి నూతన నాణ్యతా ప్రమాణాలను ప్రకటించింది. భారతీయ వైద్య పరిశోధనా మండలి (ICMR) రూపొందించిన 'నేషనల్ లిస్ట్ ఆఫ్ ఎసెన్షియల్ అసిస్టివ్ ప్రొడక్ట్స్' (NLEAP) చొరవలో భాగంగా ఈ ప్రమాణాలను రూపొందించడం విశేషం. దీనివల్ల దేశీయంగా తయారయ్యే పరికరాల నాణ్యత పెరగడమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో భారతీయ ఉత్పత్తులకు గుర్తింపు లభించనుంది.

సుగమ్య భారత్ అభియాన్ లక్ష్య సాధనలో కీలక ఘట్టం

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన 'సుగమ్య భారత్ అభియాన్' (Accessible India Campaign) లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో ఈ నూతన ప్రమాణాలు వెన్నుముకగా నిలవనున్నాయి. దివ్యాంగులకు సార్వత్రిక ప్రాప్యతను కల్పించడమే ధ్యేయంగా సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తోంది. ప్రస్తుతం ప్రకటించిన ఆరు ప్రమాణాలలో ప్రధానంగా నడవడానికి తోడ్పడే పరికరాలు, భవనాల్లోకి సులువుగా ప్రవేశించేందుకు అవసరమైన ర్యాంప్‌లు మరియు అంధులకు దిశానిర్దేశం చేసే మ్యాప్‌లు ఉన్నాయి. ఎల్బో క్రచెస్ (Elbow crutches), చేతికర్రలు (Walking sticks), మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాళ్లు ఉన్న వాకింగ్ స్టిక్స్ కోసం ప్రత్యేక నాణ్యతా ప్రమాణాలను బిఐఎస్ ఖరారు చేసింది. ఇవి కేవలం పరికరాల తయారీకే పరిమితం కాకుండా, వాటి భద్రత, ఎర్గోనామిక్స్ (వాడుకలో సౌలభ్యం), పనితీరు మరియు తయారీదారులు అందించాల్సిన సమాచారంపై స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను అందిస్తాయి.

సాంకేతిక నైపుణ్యం మరియు అంతర్జాతీయ సమన్వయం

ఈ ప్రమాణాల రూపకల్పనలో ఎయిమ్స్ ఢిల్లీకి చెందిన ఫిజికల్ మెడిసిన్ అండ్ రిహబిలిటేషన్ విభాగం అధిపతి డాక్టర్ సంజయ్ వాధ్వా నేతృత్వంలోని కమిటీ కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ కమిటీలో ఐసిఎంఆర్, కాన్పూర్ కేంద్రంగా పనిచేసే అలిమ్కో (ALIMCO), పండిట్ దీన్ దయాల్ ఉపాధ్యాయ నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ పర్సన్స్ విత్ ఫిజికల్ డిజెబిలిటీస్ వంటి ప్రతిష్టాత్మక సంస్థల నిపుణులు భాగస్వాములయ్యారు. అంతేకాకుండా, జైపూర్‌కు చెందిన భగవాన్ మహావీర్ వికలాంగ్ సహాయతా సమితి (BMVSS) వంటి సామాజిక సంస్థల సూచనలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. అంతర్జాతీయ ప్రమాణ సంస్థ (ISO) గైడ్ లైన్స్‌కు అనుగుణంగా ఈ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్‌ను (IS) రూపొందించడం వల్ల, భారతీయ తయారీదారులు విదేశాలకు ఎగుమతులు చేసేందుకు మార్గం సుగమం అవుతుంది.

అంధులకు మరియు వృద్ధులకు సాంకేతిక అండ

చూపు తక్కువగా ఉన్నవారు లేదా పూర్తిగా అంధత్వం ఉన్నవారు బహిరంగ ప్రదేశాలలో, రవాణా కేంద్రాలలో మరియు పార్కుల్లో స్వతంత్రంగా తిరిగేందుకు వీలుగా 'టాక్టైల్ గైడ్ మ్యాప్స్' (Tactile Guide Maps - IS 19189) ప్రమాణాలను బిఐఎస్ ప్రవేశపెట్టింది. ఈ మ్యాప్‌లు భవనాల లోపలి మార్గాలను స్పర్శ ద్వారా అర్థం చేసుకునేందుకు దోహదపడతాయి. అలాగే, వివిధ పరికరాలు మరియు సైన్ బోర్డులపై బ్రెయిలీ లిపిని ఏ విధంగా ఉపయోగించాలో తెలిపేందుకు IS 19190 ప్రమాణాన్ని తీసుకువచ్చారు. మరోవైపు, చక్రాల కుర్చీలు వాడేవారు, పిల్లల స్ట్రోలర్లు లేదా బరువులు మోసే కార్ట్‌లను నెట్టేవారు మెట్లు ఎక్కే ఇబ్బంది లేకుండా భవనాల్లోకి, బస్సుల్లోకి వెళ్లేందుకు 'పోర్టబుల్ ర్యాంప్‌ల' (Portable Ramps - IS 19631) కోసం దేశీయంగా ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేశారు. ఇవి ఇళ్లలో, కార్యాలయాల్లో మరియు బహిరంగ ప్రదేశాలలో వృద్ధులకు, దివ్యాంగులకు ఎంతో మేలు చేకూరుస్తాయి.

పరిశోధన మరియు అభివృద్ధికి ప్రోత్సాహం

మారుతున్న కాలంతో పాటు సమాజంలో వృద్ధుల సంఖ్య పెరుగుతుండటంతో, వయస్సు సంబంధిత సమస్యల వల్ల సహాయక పరికరాల అవసరం కూడా పెరుగుతోంది. బిఐఎస్ తీసుకువచ్చిన ఈ నూతన ప్రమాణాలు దేశీయ పరిశ్రమలో నూతన ఆవిష్కరణలకు ఊతమివ్వనున్నాయి. తయారీదారులు కనీస భద్రత మరియు పనితీరు ప్రమాణాలను పాటించడం వల్ల వినియోగదారులకు నమ్మకమైన ఉత్పత్తులు అందుతాయి. స్వదేశీ సాంకేతికతతో తయారయ్యే ఈ ఉత్పత్తులు 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' స్ఫూర్తిని చాటడమే కాకుండా, వికలాంగుల హక్కుల పరిరక్షణలో భారతదేశం ప్రపంచ దేశాలకు ఆదర్శంగా నిలిచేలా చేస్తాయి. నాణ్యమైన సహాయక పరికరాలు అందుబాటులోకి రావడం వల్ల దివ్యాంగుల జీవన నాణ్యత పెరగడమే కాకుండా, వారు ఇతరులపై ఆధారపడకుండా తమ పనులు తామే చేసుకునేలా ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

సోర్సు : ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) నివేదిక ఆధారంగా