శబరిమల ఆలయ ప్రవేశం, మతాచారాల పరిధిపై సుప్రీంకోర్టు 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ముందు జరిగిన కీలక వాదనల పూర్తి వివరాలు. రాజ్యాంగ నైతికత vs మత విశ్వాసాల మధ్య జరుగుతున్న ఈ చారిత్రాత్మక విచారణలో జడ్జిలు ఏమన్నారంటే?
దేశవ్యాప్తంగా ఉత్కంఠ రేకెత్తిస్తున్న శబరిమల ఆలయ ప్రవేశం, మతాచారాల పరిధిపై సుప్రీంకోర్టులో జరుగుతున్న విచారణ ఒక చారిత్రాత్మక మలుపుకు చేరుకుంది. మత స్వేచ్ఛకు రాజ్యాంగం కల్పించిన రక్షణలు ఎంతవరకు? ఆచారాల ముసుగులో ఉన్న మూఢనమ్మకాలను ప్రశ్నించే అధికారం న్యాయవ్యవస్థకు ఉందా? అసలు మతంతో సంబంధం లేని వ్యక్తులు మతాచారాలను సవాలు చేయవచ్చా? ఇలాంటి కీలకమైన ప్రశ్నల చుట్టూ తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల విస్తృత రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ముందు బుధవారం సుదీర్ఘ వాదనలు జరిగాయి.
విచారణలో అత్యంత కీలకమైన అంశం న్యాయస్థానాల పరిధి. కేంద్ర ప్రభుత్వం తరపున సాలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా వాదిస్తూ, మతపరమైన అంశాల్లో న్యాయమూర్తులు నిపుణులు కాదని, ఏది ఆచారం, ఏది మూఢనమ్మకం అనేది నిర్ణయించే అధికారం సెక్యులర్ కోర్టులకు ఉండదని స్పష్టం చేశారు. ఒకవేళ సంస్కరణలు అవసరమైతే అవి చట్టసభల ద్వారానే రావాలని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
అయితే, ఈ వాదనను జస్టిస్ అహసానుద్దీన్ అమానుల్లా తీవ్రంగా తోసిపుచ్చారు. "మతాచారం పేరుతో కొనసాగేది మూఢనమ్మకమా కాదా అని నిర్ణయించే అధికారం కోర్టుకు ఉంది. చట్టసభల నిర్ణయమే అంతిమమని చెప్పలేరు" అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. దీనికి తోడు, జస్టిస్ జాయ్మాల్యా బాగ్చీ స్పందిస్తూ, ప్రజల సంక్షేమం దెబ్బతింటున్నప్పుడు, నైతికత ప్రశ్నార్థకమైనప్పుడు చట్టసభలు మౌనంగా ఉంటే న్యాయస్థానాలు ప్రేక్షక పాత్ర వహించలేవని, రంగంలోకి దిగి ఆ నమ్మకాలను నిషేధించాల్సిందేనని స్పష్టం చేశారు.
"భక్తులు కాని వారు పిటిషర్లు ఎలా అవుతారు?"
విచారణలో జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న లేవనెత్తిన ప్రశ్నలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. శబరిమల సంప్రదాయాలను సవాలు చేస్తూ పిటిషన్ దాఖలు చేసిన 'ఇండియన్ యంగ్ లాయర్స్ అసోసియేషన్' సభ్యులు అసలు అయ్యప్ప భక్తులే కారని, వారికి ఈ ఆలయంతో ఎలాంటి సంబంధం లేదని ఆమె ఎత్తిచూపారు.
"ఏ భక్తుడూ ఈ ఆచారాన్ని సవాలు చేయనప్పుడు, ఆలయంతో సంబంధం లేని అభక్తులు ఇచ్చే పిటిషన్లను కోర్టు ఎందుకు స్వీకరించాలి?" అని ఆమె ప్రశ్నించారు. సాధారణ సివిల్ కోర్టుల్లో 'కాజ్ ఆఫ్ యాక్షన్' (ఫిర్యాదు చేయడానికి తగిన కారణం) లేకపోతే కేసులను కొట్టివేస్తారని, ఇక్కడ కూడా అదే సూత్రం వర్తించదా అని ఆమె సాలిసిటర్ జనరల్ను అడిగారు. మతాచారాలను ఆ మత తాత్వికత కోణం నుంచే చూడాలి తప్ప, ఇతర మతాల దృక్పథంతో చూడకూడదని ఆమె కీలక సూచన చేశారు.
విచారణలో మరో ఆసక్తికర అంశం 'రాజ్యాంగ నైతికత'. తుషార్ మెహతా ఈ అంశంపై స్పందిస్తూ, రాజ్యాంగ నైతికత అనేది ఒక సెంటిమెంటు మాత్రమేనని, దానిపై ఆధారపడి చట్టాలను మార్చలేమని వాదించారు. ప్రజాస్వామ్యంలో మెజారిటీ ప్రజల అభిప్రాయానికి, పార్లమెంటు చేసే చట్టాలకే ప్రాధాన్యత ఉంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ క్రమంలో గతంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన స్వలింగ సంపర్కం, వివాహేతర సంబంధాల తీర్పులను ఆయన తప్పుబట్టారు. అవి రాజ్యాంగ నైతికతను స్వీయాత్మక ధోరణితో వర్తింపజేయడం వల్ల వచ్చినవని, అవి మంచి తీర్పులు కాదని కేంద్రం తరపున ఒక నోట్ను సమర్పించారు.
ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ఈ చర్చను విశ్లేషిస్తూ, ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాలు కొన్నిసార్లు దుర్వినియోగం అవుతున్నాయన్న ఆందోళనను ప్రస్తావించారు. ఇలాంటి కేసుల్లో న్యాయ వ్యవస్థ 'ఇన్విజిబుల్ విక్టిమ్' (అదృశ్య బాధితుడు) అవుతోందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. అయితే, పిటిషన్లలో నిజంగా బలం ఉందో లేదో ప్రతిరోజూ తనిఖీ చేస్తున్నామని, కోర్టులు ఇప్పుడు చాలా అప్రమత్తంగా ఉన్నాయని ఆయన భరోసా ఇచ్చారు.
శబరిమల కేసు కేవలం ఒక ఆలయ ప్రవేశానికి సంబంధించినది మాత్రమే కాదు, ఇది భారత రాజ్యాంగం కల్పించిన మత స్వేచ్ఛకు మరియు ఆధునిక సమాజం కోరుకునే సమానత్వానికి మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణ. 2018లో వచ్చిన తీర్పు తర్వాత మళ్లీ పెద్ద బెంచ్ ఈ అంశాన్ని విచారిస్తుండటంతో, రాబోయే రోజుల్లో వెలువడే తీర్పు భారతీయ న్యాయ చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలవనుంది. మతం తన స్వయంప్రతిపత్తిని నిలబెట్టుకుంటుందా లేక రాజ్యాంగ సంస్కరణలకు తలవొంచుతుందా అనేది వేచి చూడాలి.
