భారతీయ సమాజంలో మతపరమైన విశ్వాసాలు, శతాబ్దాల నాటి సంప్రదాయాలు మరియు ఆధునిక రాజ్యాంగ విలువలకు మధ్య ఉన్న సమతుల్యతపై దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం 'సుప్రీంకోర్టు'లో లోతైన చర్చ సాగుతోంది. శబరిమల ఆలయంలో మహిళల ప్రవేశం, మత స్వేచ్ఛ పరిమితులపై విచారణ చేపట్టిన తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం, భారతీయ ధర్మం యొక్క విశిష్టతను మరియు సామాజిక ఐక్యతను కాపాడవలసిన ఆవశ్యకతను నొక్కి చెప్పింది. కేవలం ఒక నిర్దిష్ట వర్గానికే ఆలయ ప్రవేశాన్ని పరిమితం చేయడం వల్ల హిందూ ధర్మంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుందని, ఇది సమాజాన్ని విడదీసే ప్రమాదముందని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడటం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది.

వివక్షకు తావులేని ఆరాధన: ధర్మాసనం ఆలోచన

చీఫ్ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ విచారణ సందర్భంగా అతి ముఖ్యమైన అంశాన్ని తెరపైకి తెచ్చింది. ఆలయాలు లేదా మఠాలు కేవలం ఒక నిర్దిష్ట వర్గానికి మాత్రమే పరిమితం కాకూడదని, ప్రతి భక్తుడికి దైవదర్శనం చేసుకునే హక్కు ఉండాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. సీనియర్ న్యాయవాది సి.ఎస్. వైద్యనాథన్ తన వాదనల్లో.. కొన్ని ఆలయాల్లో ఒక ప్రత్యేక వర్గం తమ హక్కులను కాపాడుకోవచ్చని పేర్కొనగా, జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న తీవ్రంగా స్పందించారు. "ఇది మా ఆచారం, మా వర్గం వారు మాత్రమే లోపలికి రావాలి" అని పట్టుబట్టడం హిందూ ధర్మానికి క్షేమకరం కాదని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు. జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేష్ జోక్యం చేసుకుంటూ.. భక్తి ఏ మార్గం ద్వారానైనా రావచ్చునని కబీర్ చెప్పిన విషయాన్ని గుర్తుచేశారు.మోక్షం వైపు నడిపించే మార్గాలు అనేకమని, భక్తి ఏ రూపంలోనైనా ఉండవచ్చని చెబుతూ, అందరినీ కలుపుకుని పోవడమే ధర్మం యొక్క అసలు లక్ష్యమని ధర్మాసనం గుర్తుచేసింది.

పురుషాధిక్యత కాదు.. అది కేవలం విశ్వాసం: కేంద్రం వాదన

ఈ మొత్తం వివాదంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం తన వాదనను బలంగా వినిపించింది. 2018లో శబరిమల కేసులో ఇచ్చిన తీర్పు, "పురుషులు అధికులు, మహిళలు తక్కువ" అనే తప్పుడు భావనపై ఆధారపడి ఉందని సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా కోర్టుకు వివరించారు. హిందూ సంప్రదాయంలో స్త్రీ, పురుష వివక్ష లేదని, కేవలం మతపరమైన విశ్వాసాలు మరియు ఆయా క్షేత్రాల స్థల పురాణాల ఆధారంగానే నియమాలు ఉంటాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. దేశంలో కేవలం మహిళలకు మాత్రమే ప్రవేశం ఉన్న ఆలయాలు ఉన్నాయని, కొన్ని చోట్ల పురుషులు మహిళా వేషధారణలో వెళ్లవలసిన సంప్రదాయాలు కూడా ఉన్నాయని ఆయన గుర్తుచేశారు. ఇది పురుషాధిక్యతకు సంబంధించిన అంశం కాదని, కేవలం ఆయా దైవాలకు సంబంధించిన మత విశ్వాసాల ప్రక్రియ మాత్రమేనని కేంద్రం తేల్చి చెప్పింది.

మతపరమైన ఆచారాలు - న్యాయ సమీక్ష పరిధి

మతపరమైన వ్యవహారాల్లో కోర్టులు ఎంతవరకు జోక్యం చేసుకోవచ్చనే అంశంపై అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ కె.ఎం. నటరాజ్ ఆసక్తికరమైన ఉదాహరణలను అందించారు. దక్షిణ భారత దేశంలోని కొన్ని దేవాలయాల్లో మద్యాన్ని ప్రసాదంగా ఇచ్చే ఆచారాలు ఉన్నాయని, రేపు ఎవరైనా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినంత మాత్రాన వాటిని మార్చలేమని ఆయన అన్నారు. ఒక వ్యక్తికి తన ఇష్టానుసారంగా ఆహారం తీసుకునే హక్కు ఉన్నప్పటికీ, ఒక నిర్దిష్ట ధార్మిక క్షేత్రానికి వెళ్లి తనకు నచ్చిన ఆహారం (మాంసాహారం వంటివి) వడ్డించాలని డిమాండ్ చేయడం సాధ్యం కాదని ఆయన వివరించారు. రాజ్యాంగంలోని అధికరణలు 25 మరియు 26 ప్రకారం మత స్వేచ్ఛను గౌరవించాలని, 'అవసరమైన మతపరమైన ఆచారం' అనేది ఆయా వర్గాలే నిర్ణయించుకోవాలని, న్యాయ సమీక్ష ఇందులో పరిమితంగా ఉండాలని కేంద్రం కోరింది.

నాస్తికుల హక్కులు మరియు సామాజిక సంస్కరణలు

విచారణలో భాగంగా నాస్తికుల హక్కులపై కూడా చర్చ జరిగింది. ఒక మతపరమైన ఆచారాన్ని ఆ మతంతో సంబంధం లేని నాస్తికుడు ప్రశ్నించవచ్చా? అన్న సందేహానికి సమాధానంగా, నాస్తికుడికి విభేదించే హక్కు ఉన్నప్పటికీ, ఆ సంప్రదాయంలోని అంతర్గత వ్యవహారాలను సవాలు చేసే హక్కు లేదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. సమాజంలో శాంతి భద్రతలు, నైతికతకు విఘాతం కలగనంత వరకు ప్రభుత్వం లేదా కోర్టులు మతపరమైన ఆచారాల్లో జోక్యం చేసుకోకూడదని, అయితే సామాజిక సంస్కరణల అవసరం ఏర్పడినప్పుడు తప్పనిసరిగా జోక్యం ఉంటుందని చర్చ ముగిసింది.

మొత్తానికి, సుప్రీంకోర్టు చేపట్టిన ఈ విచారణ కేవలం శబరిమలకే పరిమితం కాకుండా, భారతదేశంలోని మతపరమైన స్వేచ్ఛ, సామాజిక సమానత్వం మరియు సంప్రదాయాల పరిరక్షణపై ఒక దిక్సూచిగా మారనుంది. మతం పేరుతో విభజన రాకూడదని, ధర్మం అనేది అందరినీ ఏకం చేసే శక్తిగా ఉండాలని అత్యున్నత న్యాయస్థానం చేసిన వ్యాఖ్యలు అత్యంత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్నాయి. ఈ విచారణ ఫలితంగా రాబోయే తీర్పు భారత రాజ్యాంగ చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది.