హైదరాబాద్ , మే 18 : భారత సముద్ర ఉత్పత్తుల (సీఫుడ్) రంగాన్ని అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అగ్రగామిగా నిలపడమే లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక అడుగులు వేస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా సీఫుడ్ ఎగుమతులను గణనీయంగా పెంచడంతో పాటు మత్స్యకారుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేసే దిశగా ఒక సమగ్ర కార్యాచరణను సిద్ధం చేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్, కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడిపరిశ్రమ శాఖ మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ ఇటీవల ఉన్నత స్థాయి సమీక్షా సమావేశం నిర్వహించారు. ప్రధాని మత్స్య సంపద యోజన (PMMSY), ఇతర అనుబంధ పథకాల లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఎగుమతుల ప్రోత్సాహక కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేయాలని ఈ సమావేశంలో నిర్ణయించారు.

విశాఖపట్నం వేదికగా 'చింతన్ శివిర్'

సీఫుడ్ ఎగుమతుల పెంపు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, నూతన మార్కెట్ల అన్వేషణ వంటి అంశాలపై లోతైన చర్చలు జరిపేందుకు కేంద్రం సన్నద్ధమైంది. ఇందుకోసం రెండు మంత్రిత్వ శాఖల ఆధ్వర్యంలో 2026 జూన్ 5, 6 తేదీల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం వేదికగా రెండు రోజుల పాటు 'చింతన్ శివిర్' అనే ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించనున్నారు. ఈ ప్రతిష్టాత్మక సదస్సులో ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ (MoFPI), సముద్ర ఉత్పత్తుల ఎగుమతుల అభివృద్ధి అథారిటీ (MPEDA), జాతీయ మత్స్య అభివృద్ధి బోర్డు (NFDB), రాష్ట్రాల మత్స్య శాఖలతో పాటు స్టార్టప్ సంస్థలు, రైతులు, ఎగుమతిదారులు పెద్ద ఎత్తున పాల్గొననున్నారు. సముద్ర ఉత్పత్తుల రంగంలో సమూల మార్పులు తీసుకురావడానికి ఈ సదస్సు వేదిక కానుంది.

ఎంఎస్‌ఎంఈ లకు ఊతం.. త్వరలో పీఎల్‌ఐ స్కీమ్

సీఫుడ్ రంగంలో సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమల (ఎంఎస్‌ఎంఈ) సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు కేంద్ర మత్స్య శాఖ ఒక ప్రత్యేక 'ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక పథకం' (పీఎల్‌ఐ - PLI) తీసుకువచ్చే యోచనలో ఉంది. సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అందిపుచ్చుకోవడం, పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడం, ఎగుమతి ఆధారిత మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం ఈ స్కీమ్ ప్రధాన ఉద్దేశం. ప్రస్తుతం దేశంలో సుమారు 1,200 మంది సముద్ర ఉత్పత్తుల ఎగుమతిదారులు ఉండగా, రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఆ సంఖ్యను 5,000 కు పెంచాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనివల్ల భారతీయ సీఫుడ్ కు ప్రపంచ మార్కెట్లో మరింత డిమాండ్ ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.

అండమాన్, లక్షద్వీప్‌లపై ప్రత్యేక దృష్టి.. ట్యూనా చేపల ఎగుమతులకు ప్రోత్సాహం

సముద్ర ఉత్పత్తుల్లో అధిక విలువ కలిగిన 'ట్యూనా' (Tuna) చేపల పెంపకం, ప్రాసెసింగ్, బ్రాండింగ్ మరియు ఎగుమతులపై కేంద్రం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. ముఖ్యంగా అండమాన్ నికోబార్ దీవులు, లక్షద్వీప్ ప్రాంతాలను ట్యూనా ఎగుమతుల కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చేయనున్నారు. సుస్థిర మత్స్య సంపద పెంపకం ద్వారా ఇక్కడి మత్స్యకారుల జీవన ప్రమాణాలను సైతం మెరుగుపరచడానికి పక్కా ప్రణాళికలు రచిస్తున్నారు.

నాణ్యతకు పెద్దపీట.. గ్లోబల్ మార్కెట్లోకి భారతీయ సీఫుడ్

భారతీయ సీఫుడ్‌కు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు తీసుకురావడానికి మత్స్య శాఖ, ఎంపీఈడీఏ సంయుక్తంగా వివిధ దేశాలకు వాణిజ్య ప్రతినిధి బృందాలను పంపనున్నాయి. అంతర్జాతీయ ఆహార భద్రతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉత్పత్తుల నాణ్యతను పెంచడంపై ప్రభుత్వ వర్గాలు ప్రధానంగా దృష్టి సారించాయి. వ్యాధి రహిత జోన్ల ఏర్పాటు, కచ్చితమైన నాణ్యతా ప్రమాణాలు పాటించడం ద్వారా ఎగుమతుల్లో ఎదురయ్యే సానిటరీ, ఫైటోసానిటరీ (SPS) సమస్యలను అధిగమించాలని నిర్ణయించారు. అంతేకాకుండా, దేశీయ సీఫుడ్ ఉత్పత్తులకు భౌగోళిక గుర్తింపు (జీఐ - GI) ట్యాగ్ సాధించే అవకాశాలను సైతం పరిశీలిస్తున్నారు. నాణ్యతను నిరంతరం పరీక్షించేందుకు దేశవ్యాప్తంగా ల్యాబొరేటరీల మౌలిక సదుపాయాలను ఉన్నతీకరించనున్నారు.

పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల రీసైక్లింగ్

సముద్ర పర్యావరణాన్ని కాపాడేందుకు ఎంపీఈడీఏ చేపట్టిన పైలట్ ప్రాజెక్టును కేంద్ర మంత్రులు ప్రత్యేకంగా అభినందించారు. మత్స్యకారుల భాగస్వామ్యంతో సముద్రంలోని ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలను సేకరించి రీసైక్లింగ్ చేసే ఈ కార్యక్రమాన్ని దేశంలోని అన్ని తీరప్రాంత రాష్ట్రాలకు విస్తరించాలని నిర్ణయించారు. దీనిద్వారా సముద్ర జీవావరణం మెరుగుపడటంతో పాటు, సుస్థిర మత్స్య పరిశ్రమకు భరోసా లభిస్తుంది.

అత్యాధునిక మౌలిక సదుపాయాలు, మెరుగైన నాణ్యతా ప్రమాణాలు, ఎంఎస్‌ఎంఈలు, స్టార్టప్‌ల భాగస్వామ్యంతో భారత సముద్ర ఉత్పత్తుల రంగాన్ని ప్రపంచంలోనే ఒక ప్రధాన ఎగుమతుల హబ్‌గా మార్చేందుకు కేంద్రం వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. తాజా నిర్ణయాల వల్ల తీర ప్రాంతాల ముఖచిత్రం మారడమే కాకుండా, పెద్ద ఎత్తున ఉపాధి అవకాశాలు పెరిగి దేశ 'బ్లూ ఎకానమీ' (Blue Economy) వేగంగా వృద్ధి చెందనుంది.

Keywords:

  • భారత సీఫుడ్ ఎగుమతులు (India Seafood Exports)
  • బ్లూ ఎకానమీ ఇండియా (Blue Economy India)
  • మత్స్య సంపద యోజన (PMMSY)
  • విశాఖపట్నం చింతన్ శివిర్ (Visakhapatnam Chintan Shivir)
  • సీఫుడ్ రంగంలో ఎంఎస్‌ఎంఈ పీఎల్‌ఐ స్కీమ్ (PLI scheme for Seafood MSMEs)
  • ట్యూనా చేపల ఎగుమతులు లక్షద్వీప్, అండమాన్ (Tuna fish exports Andaman Lakshadweep)
  • కేంద్ర మంత్రి పీయూష్ గోయల్ మత్స్య శాఖ సమీక్ష (Piyush Goyal Fisheries review meeting)
  • భారత సముద్ర ఉత్పత్తుల ఎగుమతుల అభివృద్ధి అథారిటీ (MPEDA initiatives)