భారతదేశంలో ఎన్నికలు అంటే ఒకప్పుడు గోడ పత్రికలు, మైకు సెట్ల హోరు, రంగురంగుల జెండాల రెపరెపలు. కానీ, 2026 మార్చి నాటికి ఈ చిత్రం పూర్తిగా మారిపోయింది. ప్రస్తుతం దేశంలోని ఐదు రాష్ట్రాల్లో - తమిళనాడు, కేరళ, పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం, పుదుచ్చేరి జరుగుతున్న ఎన్నికల సమరంలో నాయకుల కంటే ఎక్కువగా 'హైటెక్ ప్రచార రథాలు' వార్తల్లో నిలుస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు కేవలం ప్రయాణానికి వాడే వాహనాలు, ఇప్పుడు అత్యాధునిక 'మొబైల్ వార్ రూమ్'లుగా రూపాంతరం చెందాయి.
తమిళనాడు: రాజకీయ యుద్ధంలో కొత్త ఆయుధాలు
తమిళనాడు రాజకీయాలకు, రథాలకు విడదీయలేని అనుబంధం ఉంది. అయితే ఈసారి చెన్నై నుంచి తిరుచిరాపల్లి వరకు ఎక్కడ చూసినా 'డిజిటల్ రథాల' హవా కనిపిస్తోంది. డిఎంకె, అన్నాడిఎంకె పార్టీలు పోటాపోటీగా తమ వాహనాలను ముస్తాబు చేస్తున్నాయి. ఈ వాహనాలు కేవలం రోడ్లపై తిరగడం లేదు.. అభ్యర్థి సందేశాన్ని ప్రతి గల్లీలోకి హై-డెఫినిషన్ – హెచ్ డి క్లారిటీతో తీసుకెళ్తున్నాయి.
స్థానిక ఫ్యాబ్రికేటర్ల వద్ద ఇప్పుడు అభ్యర్థుల క్యూ పెరుగుతోంది. కేవలం స్టిక్కర్లు వేస్తే సరిపోదు, వాహనం మీద పి4 లేదా పి5 క్వాలిటీ ఉన్న భారీ ఎల్ ఇ డి స్క్రీన్లు ఉండాలని అభ్యర్థులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఎందుకంటే, ఇవి మండుటెండలో కూడా స్పష్టమైన దృశ్యాలను ఓటర్లకు చూపిస్తాయి. డిజిటల్ స్క్రీన్ల సాంకేతిక భాషలో పి4 P4, పి5 అనేవి చాలా ముఖ్యమైన కొలతలు. ఇక్కడ 'పి' అంటే పిక్సెల్ పిచ్ అని అర్థం. ఒక ఎల్ ఇ డి స్క్రీన్ మీద ఉండే రెండు చిన్న లైట్ల (పిక్సెలల్స్) మధ్య ఉండే దూరాన్ని 'పిక్సెల్ పిచ్' అంటారు. ఈ దూరం మిల్లీమీటర్లలో కొలుస్తారు. P4 అంటే: రెండు పిక్సెల్స్ మధ్య దూరం 4mm, P5 అంటే రెండు పిక్సెల్స్ మధ్య దూరం 5mm.
పిక్సెల్స్ మధ్య దూరం ఎంత తక్కువ ఉంటే (అంటే నంబర్ చిన్నదైతే), ఆ స్క్రీన్ అంత ఎక్కువ క్లారిటీతో ఉంటుంది. కాబట్టి, P5 కంటే P4 స్క్రీన్ ఎక్కువ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. P4 స్క్రీన్ ను 4 మీటర్ల దూరం నుండి చూసినా బొమ్మ చాలా క్లియర్ గా కనిపిస్తుంది. దగ్గరగా ఉండి చూసే ప్రచారానికి ఇది బెస్ట్. P5 దీనిని 5 మీటర్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దూరం నుండి చూసినప్పుడు బాగుంటుంది. కొంచెం దూరం నుండి జనం చూసే బహిరంగ సభలకు ఇది వాడుతుంటారు.
ఎన్నికల ప్రచార వాహనాలు సాధారణంగా రోడ్ల మీద తిరుగుతుంటాయి. ప్రజలు వీటికి కొంచెం దగ్గరగా ఉంటారు కాబట్టి పగటి వెలుతురులో స్పష్టత ఉంటుంది. ఈ P4, P5 స్క్రీన్లు ఎక్కువ వెలుతురును ఇస్తాయి. ఎండలో కూడా వీడియోలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఇవి బయట ఎండకు, వానకు తట్టుకునేలా ఉంటాయి. నాయకుల ప్రసంగాలు, గ్రాఫిక్స్ సినిమా స్క్రీన్ లాగా కనిపించడానికి ఇవి బాగా ఉపయోగపడతాయి. నంబర్ తగ్గే కొద్దీ (P3, P2 అలా..) స్క్రీన్ క్వాలిటీ మరియు ధర పెరుగుతాయి. ప్రచార వాహనాలకు ఖర్చు మరియు క్లారిటీని బ్యాలెన్స్ చేస్తూ P4 లేదా P5 రకాలను ఎక్కువగా ఎంచుకుంటారు.
ప్రజాస్వామ్య పండుగలో భాగం కావాలంటే జేబు ఖాళీ చేసుకోవాల్సిందే అన్నట్లుగా ఉంది ప్రస్తుత పరిస్థితి. ఈ హైటెక్ రథాల తయారీ వెనుక భారీ ఆర్థిక లావాదేవీలు ఉన్నాయి. చిన్న అభ్యర్థులు తమ పాత వ్యాన్లను రూ. 5 లక్షల లోపు ఖర్చుతో చిన్నపాటి సౌండ్ సిస్టమ్తో సిద్ధం చేసుకుంటున్నారు. స్టార్ క్యాంపైనర్లు ప్రధాన నాయకుల కోసం సిద్ధం చేసే రథాల ఖర్చు రూ 15 లక్షల నుండి ప్రారంభమై కోటి వరకు పలుకుతోంది.
వీటిలో లిఫ్ట్ సిస్టమ్ ఉంటుంది. దీని ద్వారా నాయకుడు వాహనం లోపలి నుండి నేరుగా పైకి వచ్చి ప్రజలకు అభివాదం చేయవచ్చు. అలాగే వాహనం లోపల ఎయిర్ కండిషన్డ్ క్యాబిన్లు, సోఫాలు, వైర్లెస్ ఆడియో కంట్రోల్ రూమ్స్ ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
చైతన్య రథం నుండి 3D హోలోగ్రామ్ వరకు..
భారత రాజకీయాల్లో వాహన ప్రచారానికి ఆద్యుడు స్వర్గీయ నందమూరి తారక రామారావు. 1982లో ఆయన 'చైతన్య రథం' మీద చేసిన ప్రయాణం దేశ రాజకీయాల్లో ఒక సంచలనం. ఆ తర్వాత ఎల్.కె. అద్వానీ 'రామ్ రథ యాత్ర' జాతీయ స్థాయిలో రథాల ప్రాముఖ్యతను పెంచింది. 2014లో నరేంద్ర మోదీ '3D హోలోగ్రామ్' సాంకేతికతను వాడి ప్రచారాన్ని డిజిటల్ యుగంలోకి తీసుకెళ్లారు.
కానీ, 2026లో మనం చూస్తున్న రథాలు వీటన్నింటికీ భిన్నం. గతంలో ప్రచారం 'వన్-వే'గా ఉండేది.. అంటే నాయకుడు మాట్లాడితే జనం వినాలి. ఇప్పుడు ఈ రథాలు 'టూ-వే' కమ్యూనికేషన్ ప్లాట్ఫారమ్లుగా మారాయి. సోషల్ మీడియా లైవ్ స్ట్రీమింగ్ ద్వారా అభ్యర్థి ప్రజలతో అప్పటికప్పుడు సంభాషించే సౌలభ్యం వీటిలో ఉంది.
ఐదు రాష్ట్రాల సమరం: ఎక్కడ ఏంటి పరిస్థితి?
ప్రస్తుతం ఎన్నికలు జరుగుతున్న ఐదు రాష్ట్రాల్లోనూ భిన్నమైన పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి:
- పశ్చిమ బెంగాల్లో మమతా బెనర్జీ వర్సెస్ బీజేపీ పోరులో 'స్థానికత' కార్డు బలంగా ఉంది. ఇక్కడ ప్రచార వాహనాల ద్వారా గత పదేళ్ల అభివృద్ధి వీడియోలను చూపిస్తూ ఓటర్లను ఆకట్టుకుంటున్నారు.
- కేరళలో ఇక్కడ విద్యావంతులైన ఓటర్లు ఎక్కువ కావడంతో, డిజిటల్ కంటెంట్ చాలా పకడ్బందీగా సిద్ధం చేస్తున్నారు.
- అస్సాంలో భౌగోళిక పరిస్థితుల దృష్ట్యా కొండ ప్రాంతాల్లో కూడా ప్రయాణించగలిగే చిన్నపాటి హైటెక్ వాహనాలకు ఇక్కడ డిమాండ్ ఉంది.
- పుదుచ్చేరి చిన్న రాష్ట్రమైనా, ఇక్కడ అభ్యర్థులు ప్రతి ఇంటికి చేరడానికి ఈ మొబైల్ యూనిట్లను వాడుతున్నారు.
ఈ ఐదు రాష్ట్రాల్లోనూ ఒక సామాన్య అంశం కనిపిస్తోంది. అదే 'మహిళా ఓటర్ల' ప్రాధాన్యత. పార్టీలు తమ డిజిటల్ రథాల ద్వారా మహిళా సంక్షేమ పథకాలను ప్రత్యేకంగా ప్రదర్శిస్తున్నాయి. నగదు బదిలీ, ఉచిత గ్యాస్ సిలిండర్లు వంటి హామీలను ఆకర్షణీయమైన గ్రాఫిక్స్తో ఓటర్ల కళ్లముందు ఉంచుతున్నారు.
రాజకీయ విశ్లేషకుల ప్రకారం, ఈ 'మొబైల్ క్యాంపెయినింగ్' అనేది తాత్కాలిక ట్రెండ్ కాదు.. ఇది భారతీయ రాజకీయాల్లో ఒక శాశ్వత వ్యూహం. తక్కువ సమయంలో, తక్కువ శ్రమతో వేలాది మందిని చేరుకోవడానికి ఇంతకంటే ఉత్తమ మార్గం లేదని పార్టీలు భావిస్తున్నాయి. అయితే, ఈ ఖర్చు భరించలేని చిన్న పార్టీలు మరియు స్వతంత్ర అభ్యర్థులకు ఇది ఒక పెద్ద సవాలుగా మారింది.
మొత్తానికి 2026 ఎన్నికలు భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ఒక 'డిజిటల్ పరీక్ష'. కటౌట్లు, బ్యానర్ల స్థానాన్ని ఎల్ఈడీ స్క్రీన్లు ఆక్రమించేశాయి. మరి ఈ కోట్లాది రూపాయల ఖర్చుతో కూడిన హైటెక్ రథాలు ఓటర్ల మనసు గెలుస్తాయా? లేదా పాత పద్ధతిలోని పాదయాత్రలే ఫలితాన్ని ఇస్తాయా? అనేది ఫలితాల రోజే తేలుతుంది.
