న్యూ ఢిల్లీ, మే 20: అంతర్జాతీయ దౌత్య రంగంలో భారత్, ఇటలీ దేశాల మధ్య సంబంధాలు సరికొత్త మైలురాయిని అందుకున్నాయి. ఇటలీ ప్రధానమంత్రి జార్జియా మెలోని ఆహ్వానం మేరకు భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మే 19-20 తేదీల్లో ఆ దేశంలో అధికారికంగా పర్యటించారు. గత ఏడాది బ్రెజిల్‌లోని రియో డి జెనీరోలో జరిగిన జీ20 సదస్సులో ఇరు దేశాలు కుదుర్చుకున్న ‘జాయింట్ స్ట్రాటజిక్ యాక్షన్ ప్లాన్ 2025-2029’ అమలును సమీక్షిస్తూ, ఇరు దేశాల ద్వైపాక్షిక బంధాన్ని ‘ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం’ (Special Strategic Partnership) స్థాయికి పెంచుతూ ఇరు నేతలు చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. 2023లో దిల్లీ వేదికగా జరిగిన జీ20 సదస్సు, 2024 జూన్‌లో ఇటలీలో జరిగిన జీ7 సదస్సుల తర్వాత ఇరు దేశాల అధినేతల మధ్య జరిగిన ఈ తాజా భేటీ ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు సరికొత్త జవజీవాలను అందించింది.

వార్షిక శిఖరాగ్ర భేటీలు.. విదేశాంగ మంత్రుల పర్యవేక్షణ

రాజకీయ దౌత్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా ఇరు దేశాల ప్రధానులు కీలక అడుగులు వేశారు. ఇకపై అంతర్జాతీయ వేదికల సరసన మాత్రమే కాకుండా, ప్రతి ఏటా ఇరు దేశాల అధినేతల మధ్య ద్వైపాక్షిక వార్షిక సమావేశాలు నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు. ద్వైపాక్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళికను క్రమబద్ధంగా సమీక్షించేందుకు, వ్యూహాత్మక మార్గదర్శకత్వం వహించేందుకు ఇరు దేశాల విదేశాంగ మంత్రుల నేతృత్వంలో ఒక ప్రత్యేక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.

2029 నాటికి 20 బిలియన్ యూరోల వాణిజ్య లక్ష్యం

ఆర్థిక రంగంలో సరికొత్త అవకాశాలను అందిపుచ్చుకోవడమే లక్ష్యంగా ఇరు దేశాల అడుగులు పడుతున్నాయి. భారత్ సాధిస్తున్న వేగవంతమైన ఆర్థిక వృద్ధి, భారత్-ఈయూ (ఐరోపా సమాఖ్య) మధ్య విజయవంతంగా ముగిసిన ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పంద (FTA) చర్చల నేపథ్యంలో.. రాబోయే 2029 నాటికి రెండు దేశాల మధ్య పరస్పర వాణిజ్యాన్ని 20 బిలియన్ యూరోలకు చేర్చాలని ఉమ్మడి లక్ష్యంగా నిర్దేశించుకున్నారు. పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు గానూ టెక్స్‌టైల్స్, సెమీకండక్టర్లు, క్లీన్ ఎనర్జీ, ఆటోమొబైల్, ఫార్మాస్యూటికల్స్, డిజిటల్ సాంకేతికత వంటి రంగాలలో పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించనున్నారు. ముఖ్యంగా సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల (MSME) మధ్య అనుసంధానతను పెంచడంతో పాటు, స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫండ్‌ల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంపొందించాలని ఇరు దేశాలు నిశ్చయించాయి.

వ్యూహాత్మక ఖనిజాలు, రేవుల కనెక్టివిటీపై కీలక ఒప్పందాలు

ఈ పర్యటనలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన 'క్రిటికల్ మినరల్స్' (వ్యూహాత్మక ఖనిజాలు) రంగంలో ఇరు దేశాల మధ్య అవగాహనా ఒప్పందం (MoU) కుదిరింది. పర్యావరణ హితంగా, సుస్థిర సరఫరా గొలుసును నిర్మించేలా ఎలక్ట్రానిక్ వ్యర్థాలు, గనుల వ్యర్థాల నుండి ఈ ఖనిజాలను తిరిగి పొందే సాంకేతికతపై ఇరు దేశాలు దృష్టి పెట్టనున్నాయి. దీనితో పాటు వ్యవసాయ పరిశోధన రంగంలోనూ, సముద్ర రవాణా-పోర్టుల అభివృద్ధిపై కూడా కీలక ఒప్పందాలు జరిగాయి. అంతర్జాతీయంగా అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకమైన భారత్-మధ్యప్రాచ్యం-ఐరోపా ఆర్థిక కారిడార్ (IMEC) ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు ఇరు నేతలు కట్టుబడి ఉన్నామని స్పష్టం చేశారు. ఈ ప్రాజెక్టుకు రూపురేఖలు ఇచ్చేందుకు 2026 లోనే తొలి ఐఎంఈసీ (IMEC) మంత్రివర్గ సమావేశాన్ని నిర్వహించనున్నారు.

ఇన్నోవిట్ ఇండియా (INNOVIT India) హబ్ ఏర్పాటు

శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలలో సరికొత్త ఆవిష్కరణలకు పచ్చజెండా ఊపుతూ, భారత్‌లో ‘ఇన్నోవిట్ ఇండియా’ (INNOVIT India) పేరిట ఒక సరికొత్త ఇన్నోవేషన్ హబ్‌ను ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు ఇరు ప్రధానులు ప్రకటించారు. ఇది స్టార్టప్‌లకు మార్కెట్ ప్రవేశాన్ని కల్పించడమే కాకుండా క్వాంటం కంప్యూటింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), హెల్త్‌కేర్, ఫిన్‌టెక్ రంగాలలో ఉమ్మడి పరిశోధనలకు వేదిక కానుంది. గత ఫిబ్రవరిలో దిల్లీలో జరిగిన ఏఐ ఇంపాక్ట్ సదస్సులో ఇటలీ భాగస్వామ్యాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, మానవతా దృక్పథంతో కూడిన సురక్షితమైన ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ అభివృద్ధికి తాము కట్టుబడి ఉన్నామని ప్రకటించారు. అలాగే సూపర్ కంప్యూటింగ్, గ్రీన్ హైడ్రోజన్ రంగాలలో పరిశోధకుల రాకపోకలను ఇరు దేశాలు ప్రోత్సహించనున్నాయి.

రక్షణ రంగానికి ‘ఇండస్ట్రియల్ రోడ్‌మ్యాప్’

రక్షణ రంగంలో కేవలం కొనుగోలుదారు-విక్రేత సంబంధంగా కాకుండా, ఉమ్మడి భాగస్వామ్యానికి ఇరు దేశాలు ప్రాధాన్యత ఇచ్చాయి. హెలికాప్టర్లు, నౌకాదళ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్‌ఫేర్ వంటి రంగాలలో ఉమ్మడి ఉత్పత్తి, సాంకేతిక బదిలీని ప్రోత్సహించేందుకు ‘రక్షణ పారిశ్రామిక రోడ్‌మ్యాప్’ (Defence Industrial Roadmap) ను ఖరారు చేశారు. అంతేకాకుండా సముద్ర భద్రతను పెంపొందించేందుకు, సమాచార మార్పిడి కోసం ప్రత్యేకంగా ‘మెరిటైమ్ సెక్యూరిటీ డైలాగ్’ను ప్రారంభించనున్నారు.

ఉగ్రవాదంపై ఉమ్మడి పోరు.. వీసా ప్రక్రియల సులభతరం

సీమాంతర ఉగ్రవాదాన్ని, తీవ్రవాదాన్ని ఇరు దేశాలు తీవ్రంగా ఖండించాయి. గతేడాది పహల్గామ్‌లో జరిగిన ఉగ్రదాడిని గుర్తుచేస్తూ, ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి నిబంధనల ప్రకారం ఉగ్రవాద నెట్‌వర్క్‌ల నిధుల సరఫరాను అడ్డుకునేందుకు ఫైనాన్షియల్ యాక్షన్ టాస్క్ ఫోర్స్ (FATF) మార్గదర్శకాలకు కట్టుబడి పనిచేస్తామని స్పష్టం చేశాయి.

వలసల విషయానికి వస్తే, అర్హులైన భారతీయ విద్యార్థులు, శాస్త్రవేత్తలు, నర్సుల వంటి నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికులకు ఇటలీలో అవకాశాలు కల్పించేందుకు వీలుగా 'ఇటలీ కాల్స్ ఇండియా' (ICI) అనే ప్రతిభా వంతెనను నిర్మించనున్నారు. అలాగే అక్రమ వలసలు, మానవ అక్రమ రవాణాను అరికట్టేందుకు కఠిన చర్యలు తీసుకోనున్నారు.

2027 'భారత్-ఇటలీ సంస్కృతి, పర్యాటక సంవత్సరం'

భారత్-ఇటలీ ప్రాచీన సాంస్కృతిక బంధాన్ని చాటిచెప్పేలా 2027వ సంవత్సరాన్ని "భారత్-ఇటలీ సంస్కృతి మరియు పర్యాటక సంవత్సరం"గా నిర్వహించనున్నారు. గుజరాత్‌లోని లోథల్ జాతీయ సముద్ర రసాయనిక వారసత్వ కాంప్లెక్స్ అభివృద్ధిలో ఇటలీ భాగస్వామ్యం కానుంది. అలాగే రెండు దేశాల్లోని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల మధ్య 'ట్విన్నింగ్ ప్రోగ్రామ్'ను ప్రారంభించనున్నారు. విద్యారంగంలో భాగంగా, భారత నూతన విద్యా విధానం (NEP) కింద ఇటలీకి చెందిన ప్రముఖ విశ్వవిద్యాలయాలను భారత్‌లో క్యాంపస్‌లు ఏర్పాటు చేయాల్సిందిగా ప్రధాని మోదీ ఆహ్వానించారు.

అంతర్జాతీయ పరిణామాలు.. శాంతి కోసం పిలుపు

ఐక్యరాజ్యసమితిలో సమూల సంస్కరణలు రావాలని, ప్రస్తుత కాలానుగుణంగా భద్రతా మండలి మారాలని ఇరు దేశాలు ఆకాంక్షించాయి. ఆఫ్రికా ఖండ అభివృద్ధి కోసం భారత్ డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI) అనుభవాన్ని, ఇటలీ ప్రవేశపెట్టిన 'మ్యాటీ ప్లాన్' (Mattei Plan) ను అనుసంధానిస్తూ త్రైపాక్షిక ప్రాజెక్టులు చేపట్టనున్నారు. పశ్చిమాసియా (మిడిల్ ఈస్ట్) లో ఇటీవల కుదిరిన కాల్పుల విరమణను స్వాగతిస్తూనే, హార్ముజ్ జలసంధిలో స్వేచ్ఛా నౌకాయానానికి మొగ్గు చూపారు. అలాగే ఉక్రెయిన్ యుద్ధం వల్ల ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ సంక్షోభంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ, దౌత్య పరమైన చర్చల ద్వారానే శాంతి సాధ్యమని ఇరు దేశాలు ముక్తకంఠంతో చాటాయి.

అత్యంత విజయవంతంగా ముగిసిన ఈ పర్యటన అనంతరం, తనకు లభించిన ఆతిథ్యానికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ ఇటలీ ప్రధాని జార్జియా మెలోనిని త్వరలోనే భారత్‌లో పర్యటించాల్సిందిగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆహ్వానించారు.

Keywords: PM Modi Italy Visit 2026, India Italy Strategic Partnership, Modi Meloni Meeting, INNOVIT India, India-EU FTA 2026, India Italy Defense Roadmap, India Italy Trade Bilateral Relations.