"భారతీయ రైల్వేలో ప్రయాణించే వారు తమ వెంట ఎంత లగేజీ తీసుకెళ్లవచ్చు? ఏసీ, స్లీపర్, జనరల్ క్లాస్లలో ఉచిత బరువు పరిమితులు ఏమిటి? పరిమితి దాటితే ఎంత జరిమానా విధిస్తారు? పెంపుడు జంతువులతో ప్రయాణించే వారు పాటించాల్సిన నియమాలతో కూడిన పూర్తి సమాచారం ఈ కథనంలో.."
(విజయవాడ – కోడికూత డెస్క్)
మీరు తరుచుగా రైలు ప్రయాణం చేస్తుంటారా. అయితే ఇక మీదట మీ వెంట తీసుకుని వెళ్ళే లగేజ్ బరువు ఒక్కసారి చెక్ చేసుకోండి. పరిమితి దాటిదే పెనాల్టి కట్టాల్సి రావచ్చు. భారతీయ రైల్వేలో ప్రయాణించే వారు తమ వెంట తీసుకెళ్లే లగేజీ విషయంలో రైల్వే శాఖ నిబంధనలను జారి చేసింది. వాటిని విస్మరిస్తే జరిమానాలు తప్పవు. విమాన ప్రయాణాల తరహాలోనే రైళ్లలో కూడా ప్రతి ప్రయాణికుడు ఒక నిర్ణీత పరిమితి మేరకే సామానును ఉచితంగా తీసుకెళ్లే వీలుంటుంది. అయితే, ఈ పరిమితి ప్రయాణించే కోచ్ , క్లాస్ను బట్టి మారుతుంటుంది. రైల్వే నిబంధనల ప్రకారం, సామానుపై స్పష్టంగా ఇంగ్లీష్ లేదా హిందీ భాషలో చిరునామా లేకపోతే దానిని బుకింగ్ కోసం అంగీకరించరు. అలాగే, సామాను సరిగ్గా ప్యాక్ చేయకపోతే, పంపేవారు లేదా వారి ఏజెంట్ ద్వారా తగిన పత్రాలు సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. ప్రయాణికులు రైలు బయలుదేరడానికి కనీసం 30 నిమిషాల ముందే లగేజీ కార్యాలయంలో తమ సామానును అందజేయాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.
రైల్వే లగేజీ పరిమితులు: ఏ క్లాస్లో ఎంత బరువుకు అనుమతి?
రైల్వే శాఖ వివిధ తరగతులకు వేర్వేరు బరువు పరిమితులను నిర్ణయించింది. ఏసీ ఫస్ట్ క్లాస్ (AC First Class) ప్రయాణికులు గరిష్టంగా 70 కిలోల వరకు సామానును ఉచితంగా తీసుకెళ్లవచ్చు. ఈ క్లాస్లో మార్జినల్ అలవెన్స్ 15 కిలోలు ఉండగా, మొత్తం 150 కిలోల వరకు సామానును కంపార్ట్మెంట్లో అనుమతిస్తారు. ఏసీ 2-టైర్ మరియు ఫస్ట్ క్లాస్ ప్రయాణికులకు 50 కిలోల ఉచిత పరిమితి ఉంటుంది, వీరు గరిష్టంగా 100 కిలోల వరకు తీసుకెళ్లవచ్చు. అదేవిధంగా, ఏసీ 3-టైర్ మరియు ఏసీ చైర్ కార్ ప్రయాణికులకు 40 కిలోల వరకు ఉచిత అనుమతి ఉంది, కానీ ఇక్కడ గరిష్ట పరిమితి కూడా 40 కిలోలుగానే ఉండటం గమనార్హం. సామాన్యులు ఎక్కువగా ప్రయాణించే స్లీపర్ క్లాస్లో 40 కిలోలు, జనరల్ (సెకండ్ క్లాస్)లో 35 కిలోల వరకు ఉచితంగా అనుమతిస్తారు. ఈ పరిమితిలో ఐదు నుండి పన్నెండేళ్ల లోపు పిల్లలకు సగం బరువు వరకు మాత్రమే ఉచిత అలవెన్స్ ఉంటుంది.
నిర్ణీత పరిమాణం దాటితే అదనపు ఛార్జీలు తప్పవు
సామాను కేవలం బరువు మాత్రమే కాకుండా, పరిమాణం (Dimensions) విషయంలోనూ నిబంధనలకు లోబడి ఉండాలి. సాధారణ కంపార్ట్మెంట్లలో 100 సెం.మీ x 60 సెం.మీ x 25 సెం.మీ పరిమాణంలో ఉన్న సూట్కేసులు లేదా పెట్టెలను మాత్రమే వ్యక్తిగత లగేజీగా అనుమతిస్తారు. అయితే, ఏసీ 3-టైర్ మరియు ఏసీ చైర్ కార్లలో ఈ పరిమాణం 55 సెం.మీ x 45 సెం.మీ x 22.5 సెం.మీ కు మించకూడదు. ఒకవేళ సామాను బరువు 100 కిలోలు దాటినా లేదా 1మీ x 1మీ x 0.7మీ పరిమాణాన్ని మించినా వాటిని 'బల్కీ' (Bulky) లగేజీగా పరిగణిస్తారు. ఇటువంటి వాటికి సాధారణ ధర కంటే రెట్టింపు చార్జీని వసూలు చేస్తారు. నిర్ణీత పరిమాణం కంటే 10 శాతం వరకు వ్యత్యాసం ఉంటే దానిని బల్కీగా పరిగణించరు.
అనధికారిక లగేజీపై భారీ జరిమానాలు
ఉచిత పరిమితికి మించి సామాను ఉన్నప్పుడు, ముందే బుక్ చేసుకుంటే లగేజీ రేటుకు 1.5 రెట్లు చెల్లించి గరిష్ట పరిమితి వరకు తీసుకెళ్లవచ్చు. కానీ, ముందస్తు సమాచారం లేకుండా అదనపు సామానుతో పట్టుబడితే జరిమానా తీవ్రంగా ఉంటుంది. తనిఖీల్లో ఉచిత పరిమితి కంటే ఎక్కువ బరువు ఉన్న లగేజీ దొరికితే, దానికి లగేజీ స్కేల్ రేటుకు ఆరు రెట్లు జరిమానాగా వసూలు చేస్తారు. ఒకవేళ ఆ అదనపు బరువు మార్జినల్ అలవెన్స్ పరిమితిలోనే ఉంటే, 1.5 రెట్ల ఛార్జీని వసూలు చేస్తారు. ఏదైనా సామాను గరిష్ట పరిమితిని దాటినట్లయితే, దానిని ప్యాసింజర్ కోచ్లో కాకుండా బ్రేక్ వ్యాన్ (Brake Van)లో పంపాల్సి ఉంటుంది. మెర్కండైజ్ (వ్యాపార సంబంధిత) వస్తువులను వ్యక్తిగత లగేజీగా కంపార్ట్మెంట్లో అనుమతించరు.
నిషేధిత వస్తువులు మరియు భద్రతా నియమాలు
ప్రయాణికుల భద్రత దృష్ట్యా పేలుడు పదార్థాలు, మండే స్వభావం ఉన్న వస్తువులు, గ్యాస్ సిలిండర్లు, యాసిడ్లు మరియు ఇతర ప్రమాదకర రసాయనాలను లగేజీగా తీసుకురావడం నిషేధం. అయితే, వైద్య కారణాల రీత్యా ఆక్సిజన్ సిలిండర్లను తగిన మెడికల్ సర్టిఫికేట్తో అన్ని క్లాస్లలోనూ అనుమతిస్తారు. వీటికి ఉచిత లగేజీ అలవెన్స్ కూడా వర్తిస్తుంది. ప్రయాణ సమయంలో సామాను పోయినా లేదా దొంగతనానికి గురైనా, ప్రయాణికులు వెంటనే టీటీఈ (TTE), గార్డ్ లేదా జిఆర్పి (GRP) ఎస్కార్ట్ను సంప్రదించి ఎఫ్ఐఆర్ (FIR) ఫారమ్లను నింపవచ్చు. సామాను పోయినప్పుడు ఒకవేళ దాని విలువను ముందే ప్రకటించకపోతే, రైల్వే శాఖ బాధ్యత కిలోకు రూ. 100 వరకు మాత్రమే పరిమితం అవుతుంది.
పెంపుడు జంతువులతో ప్రయాణం చేసే వారికి సూచనలు
కుక్కలు వంటి పెంపుడు జంతువులను వెంట తీసుకెళ్లాలనుకునే వారు కఠినమైన నిబంధనలను పాటించాలి. కుక్కలను కేవలం ఫస్ట్ ఏసీ లేదా ఫస్ట్ క్లాస్ కంపార్ట్మెంట్లలో మాత్రమే, తోటి ప్రయాణికుల అనుమతితో తీసుకెళ్లవచ్చు. ఏసీ స్లీపర్, చైర్ కార్ మరియు సెకండ్ క్లాస్ కోచ్లలో పెంపుడు జంతువులకు అనుమతి లేదు. కుక్కలను బ్రేక్ వ్యాన్లో తరలిస్తే 30 కిలోల చొప్పున, కంపార్ట్మెంట్లో తీసుకెళ్తే 60 కిలోల చొప్పున ఛార్జీలు వసూలు చేస్తారు. ఒకవేళ ఎవరైనా అన్బుక్డ్ కుక్కతో పట్టుబడితే, లగేజీ స్కేల్ రేటుకు ఆరు రెట్లు లేదా కనీసం రూ. 50 జరిమానా విధిస్తారు. అంధులకు సహాయంగా ఉండే 'సీయింగ్ ఐ' (Seeing Eye) కుక్కలకు మాత్రం తక్కువ టారిఫ్ వర్తిస్తుంది. అన్ని రకాల జంతువుల రవాణాకు ముందుగానే విలువను ప్రకటించడం మరియు అవసరమైన ఛార్జీలు చెల్లించడం తప్పనిసరి.
