దశాబ్దాల నిరీక్షణ తర్వాత మళ్ళీ మానవుడు వెన్నెల రేడు చెంతకు వెళ్ళడమే ఒక అద్భుతం అయితే, ఆ ప్రయాణంలో వారు చూపిన అనురాగం విశ్వమంత ఎత్తుకు ఎదిగింది. నాసా ప్రతిష్టాత్మక 'ఆర్టెమిస్-2' మిషన్‌లో భాగంగా జాబిలిని చుట్టి తిరిగి వస్తున్న నలుగురు వ్యోమగాములు కేవలం శాస్త్రీయ పరిశోధనలకే పరిమితం కాలేదు; వారు చంద్రుని ఉపరితలంపై తమ ప్రియతముల జ్ఞాపకాలను చిరస్థాయిగా నిలిపివేయాలని సంకల్పించారు. సుమారు 56 ఏళ్ల క్రితం నాటి అపోలో సంప్రదాయాన్ని పునరుద్ధరిస్తూ, చంద్రుడిపై ఉన్న రెండు క్రేటర్లకు (బిలాలకు) తమ మనసుకి నచ్చిన పేర్లను ప్రతిపాదించి అంతరిక్ష చరిత్రలో సరికొత్త అధ్యాయాన్ని లిఖించారు.

ప్రేమకు చిరునామాగా 'కరోల్ క్రేటర్'

ఈ మిషన్ కమాండర్ రీడ్ వైజ్ మ్యాన్ ఈ ప్రయాణాన్ని తన జీవితంలోనే అత్యంత భావోద్వేగపూరితమైన క్షణంగా అభివర్ణించారు. చంద్రుని ఉపరితలంపై కనిపించే ఒక బిలానికి తన దివంగత భార్య 'కరోల్' పేరును పెట్టాలని ఆయన చేసిన ప్రతిపాదన అందరినీ కదిలించింది. వృత్తిరీత్యా నియోనాటల్ నర్సు అయిన కరోల్, 2020లో క్యాన్సర్ మహమ్మారితో పోరాడి మరణించారు. ఆమె జ్ఞాపకార్థం చంద్రునిపై ఒక స్థలం ఉండాలని వైజ్ మ్యాన్ భావించారు. ఈ ప్రతిపాదన చేసిన సమయంలో ఆయన ఎంతగానో ఉద్వేగానికి లోనయ్యారు. తన తోటి వ్యోమగామి, కెనడాకు చెందిన జెరెమీ హాన్సెన్ సోమవారం చంద్రుడి చుట్టూ తిరుగుతున్న సమయంలో ఈ అభ్యర్థనను గ్రౌండ్ కంట్రోల్‌కు వినిపించగా, వైజ్ మ్యాన్ ఆ క్షణం మౌనంగా ఉండిపోయారు. "నా వ్యక్తిగత జీవితంలో ఇది శిఖరాగ్ర క్షణం" అని ఆయన బుధవారం అంతరిక్షం నుండి సందేశం పంపారు.

సాంకేతికతకు గౌరవం.. 'ఇంటిగ్రిటీ'

కేవలం భావోద్వేగాలకే కాకుండా, తమను సురక్షితంగా మోసుకెళ్తున్న సాంకేతికతకు కూడా వారు గుర్తింపునివ్వాలని తలచారు. ఆర్టెమిస్-2 వ్యోమగాములు తమ క్యాప్సూల్ పేరు అయిన 'ఇంటిగ్రిటీ'ని మరొక క్రేటర్ కు పెట్టాలని కోరారు. ఈ ప్రతిపాదిత బిలాల్లో ఒకటి (కరోల్ క్రేటర్) చంద్రుడికి భూమికి కనిపించే వైపు మరియు అవతలి వైపు సరిహద్దులో ఉంది, ఇది అప్పుడప్పుడు భూమి నుండి కూడా వీక్షించే వీలుంటుంది. ఇక 'ఇంటిగ్రిటీ క్రేటర్' మాత్రం పూర్తిగా చంద్రుడి వెనుక భాగంలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది. మిషన్ కంట్రోల్‌లోని శాస్త్రవేత్తలు సైతం ఈ ప్రతిపాదనలకు ముగ్ధులయ్యారు. నాసా శాస్త్రవేత్త ర్యాన్ వాట్కిన్స్ మరియు చీఫ్ సైంటిస్ట్ కెల్సీ యంగ్ ఈ నిర్ణయం పట్ల హర్షం వ్యక్తం చేస్తూ, ఇది మానవత్వానికి మరియు విజ్ఞానానికి ఉన్న విడదీయరాని బంధానికి నిదర్శనమని పేర్కొన్నారు.

తిరిగి మొలకెత్తిన అపోలో సంప్రదాయం

ఈ తరహా నామకరణం కొత్తదేమీ కాదు. 1968లో అపోలో-8 మిషన్ సమయంలో వ్యోమగామి జిమ్ లోవెల్ చంద్రుడిపై ఉన్న ఒక పర్వతానికి తన భార్య పేరు మీదుగా 'మౌంట్ మర్లిన్' అని పేరు పెట్టారు. ఆ సంప్రదాయాన్ని ఆర్టెమిస్ బృందం మళ్లీ వెలుగులోకి తెచ్చింది. వాస్తవానికి ఇలాంటి పేర్లకు అధికారిక గుర్తింపు లభించడానికి దశాబ్దాల సమయం పడుతుంది. ఉదాహరణకు 'మౌంట్ మర్లిన్' కు అంతర్జాతీయ ఖగోళ సమాఖ్య – ఐ ఏ యు నుండి అధికారిక ఆమోదం లభించడానికి సుమారు 50 ఏళ్లు పట్టింది. ప్రస్తుతం వ్యోమగాముల పేర్ల మీద చంద్రుడిపై 81 ప్రాంతాలు ఉండగా, ఇప్పుడు వైజ్ మ్యాన్ బృందం చేసిన ప్రతిపాదనలు భూమికి తిరిగి వచ్చాక ఐ ఏ యు పరిశీలనకు వెళ్లనున్నాయి. సాధారణంగా నెల రోజుల్లోనే దీనిపై ప్రాథమిక నిర్ణయం వచ్చే అవకాశం ఉందని సమాచారం.

విజయవంతమైన ప్రయాణంలో చిన్న ఆటంకం

అయితే, ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణం అంత సాఫీగా ఏమీ సాగలేదు. భూమికి తిరుగు ప్రయాణమైన వేళ, వ్యోమగాములు ఒక వింతైన సమస్యను ఎదుర్కొన్నారు. సుమారు 192 కోట్ల రూపాయల (23 మిలియన్ డాలర్లు) వ్యయంతో రూపొందించిన స్పేస్‌క్రాఫ్ట్‌లోని టాయిలెట్ వ్యవస్థలో సాంకేతిక లోపం తలెత్తింది. వ్యోమ వ్యర్థాలను బయటకు పంపే వ్యవస్థలో రసాయనిక చర్యల కారణంగా అడ్డంకులు ఏర్పడటంతో, వ్యోమగామి క్రిస్టినా కోచ్ దీనిపై ఫిర్యాదు చేశారు. వ్యర్థాల నిర్వహణ వ్యవస్థ నుండి ఒక రకమైన వాసన వస్తోందని ఆమె పేర్కొన్నారు. అయినప్పటికీ, బ్యాకప్ వ్యవస్థలు అందుబాటులో ఉండటంతో మిషన్‌కు ఎటువంటి ప్రమాదం లేదని, వ్యోమగాములందరూ క్షేమంగా ఉన్నారని ఫ్లైట్ డైరెక్టర్ రిక్ హెన్‌ఫ్లింగ్ ధీమా వ్యక్తం చేశారు.

అడ్డంకులు ఎదురైనా, ఆపదలు చుట్టుముట్టినా.. ఆర్టెమిస్-2 వ్యోమగాములు చూపిన ధైర్యం, వారు పంచుకున్న అనురాగం శాశ్వతంగా నిలిచిపోతాయి. చంద్రుడి ముఖంపై 'కరోల్' పేరు చిరస్థాయిగా వెలిగిపోతుందన్న ఆశతో ఈ నలుగురు సాహసికులు ఇప్పుడు భూమాత ఒడికి చేరువవుతున్నారు. విజ్ఞాన శాస్త్రం ఎంత ఎదిగినా, మనిషి మూలాలు ఎప్పుడూ ప్రేమలోనే ఉంటాయని ఈ యాత్ర నిరూపిస్తోంది.