ముంబై, మే 17: దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో డిజిటల్ చెల్లింపుల ప్రభంజనం కొనసాగుతోంది. సామాన్యుడి నుంచి కార్పొరేట్ దిగ్గజాల వరకు ప్రతి ఒక్కరూ నగదు రహిత లావాదేవీల వైపు మొగ్గు చూపుతుండటంతో భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) విడుదల చేసిన తాజా గణాంకాలు సరికొత్త రికార్డులను ఆవిష్కరించాయి. 2024 మార్చి నాటికి దేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల సూచీ (DPI) గణనీయంగా వృద్ధి చెంది, మన దేశం డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ దిశగా ఎంత వేగంగా అడుగులు వేస్తుందో స్పష్టం చేస్తోంది.

పెరుగుతున్న డిజిటల్ స్వీకరణ: ఆర్‌బీఐ గణాంకాల విశ్లేషణ

భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ తాజాగా ప్రకటించిన వివరాల ప్రకారం, మార్చి 2024 నాటికి ఆర్‌బీఐ డిజిటల్ పేమెంట్స్ ఇండెక్స్ (RBI-DPI) 445.50 పాయింట్లకు చేరుకుంది. గతేడాది ఇదే సమయానికి (మార్చి 2023) ఈ సూచీ 395.57 పాయింట్లుగా ఉండటం గమనార్హం. అంటే కేవలం ఏడాది కాలంలోనే డిజిటల్ చెల్లింపుల రంగంలో అద్భుతమైన వృద్ధి నమోదైంది. సెప్టెంబర్ 2023లో 418.77 వద్ద ఉన్న ఈ సూచీ, తదుపరి ఆరు నెలల్లోనే మరింత ఊపందుకొని ప్రస్తుత స్థాయికి చేరింది. దేశవ్యాప్తంగా చెల్లింపుల మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడటం, ప్రజల్లో అవగాహన పెరగడమే ఇందుకు ప్రధాన కారణాలని ఆర్థిక నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో పురోగతి

కేవలం పట్టణాలకే పరిమితం కాకుండా, మారుమూల గ్రామాల్లో కూడా డిజిటల్ చెల్లింపులు అందుబాటులోకి రావడంలో ఆర్‌బీఐ తీసుకుంటున్న చర్యలు సత్ఫలితాలను ఇస్తున్నాయి. 'పేమెంట్ ఎనేబ్లర్స్' (Payment Enablers) మరియు 'పేమెంట్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్' వంటి కీలక అంశాల్లో చోటుచేసుకున్న మార్పులు ఈ వృద్ధికి వెన్నెముకగా నిలిచాయి. ఇంటర్నెట్ సౌలభ్యం పెరగడం, స్మార్ట్‌ఫోన్ల వినియోగం సామాన్యులకు సైతం అందుబాటులోకి రావడంతో యూపీఐ (UPI), నెట్ బ్యాంకింగ్, మరియు కార్డు చెల్లింపులు నిత్యకృత్యంగా మారాయి.

వినియోగదారుల విశ్వాసం మరియు భద్రత

డిజిటల్ చెల్లింపుల సూచీలో ఈ స్థాయి పెరుగుదల కేవలం సంఖ్యలకే పరిమితం కాలేదు; ఇది వ్యవస్థపై వినియోగదారులకు ఉన్న నమ్మకాన్ని ప్రతిబింబిస్తోంది. 'పేమెంట్ పెర్ఫార్మెన్స్' (Payment Performance) విభాగంలో నమోదైన గణాంకాలు, లావాదేవీల వేగం మరియు భద్రత పట్ల ప్రజలు సంతృప్తిగా ఉన్నట్లు సూచిస్తున్నాయి. ఆర్‌బీఐ ఎప్పటికప్పుడు మారుతున్న సాంకేతికతకు అనుగుణంగా నిబంధనలను సవరిస్తూ, సైబర్ భద్రతకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుండటం వల్ల నగదు వినియోగం తగ్గి, డిజిటల్ లావాదేవీల వైపు ప్రజలు మళ్లుతున్నారు.

భవిష్యత్తు దిశగా డిజిటల్ ఇండియా

2018 మార్చిని ఆధారిత కాలంగా (Base Period) తీసుకుని 100 పాయింట్లతో ప్రారంభమైన ఈ సూచీ, నేడు 445 పాయింట్లు దాటడం ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయి. దేశవ్యాప్తంగా డిజిటల్ పేమెంట్స్ ఎకోసిస్టమ్ ఎంత పటిష్టంగా విస్తరించిందో చెప్పడానికి ఇది నిదర్శనం. రానున్న రోజుల్లో సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ (CBDC) వంటి వినూత్న ప్రయోగాలు పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి వస్తే, భారత్ ప్రపంచ డిజిటల్ చెల్లింపుల మ్యాప్‌లో అగ్రగామిగా నిలవడం ఖాయమని నిపుణులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.