న్యూ ఢిల్లీ, మే 17: ఆధునిక జీవనశైలిలో ఆరోగ్య స్పృహ పెరిగిన తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా సహజసిద్ధమైన తీపి ప్రత్యామ్నాయాలకు డిమాండ్ విపరీతంగా పెరిగింది. ఈ క్రమంలోనే మన సాంప్రదాయ 'బెల్లం' అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఒక 'సూపర్ ఫుడ్'గా అవతరించింది. కేవలం ఒక తీపి పదార్థంగానే కాకుండా, ఔషధ గుణాలున్న అమృతంగా గుర్తింపు పొందుతున్న బెల్లం ఉత్పత్తిలో భారతదేశం అగ్రగామిగా నిలిచింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న మొత్తం బెల్లం ఉత్పత్తిలో ఒక్క భారతదేశం వాటానే 70 శాతానికి పైగా ఉండటం విశేషం. దేశీయంగా పండుతున్న మొత్తం చెరకులో దాదాపు 20 నుంచి 30 శాతం వరకు కేవలం బెల్లం తయారీకే మళ్లుతోంది. దేశంలోని దాదాపు 25 లక్షల మంది గ్రామీణ ప్రజల జీవనోపాధికి ఈ రంగమే ప్రధాన ఆధారం. రసాయన రహితంగా, సహజ పద్ధతుల్లో తయారయ్యే ఈ మధుర పదార్థం ఇప్పుడు దేశ సరిహద్దులు దాటి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లను కొల్లగొడుతోంది.

జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో బెల్లం ఎగుమతుల జోరు (Jaggery Exports Growth India)

గడిచిన దశాబ్ద కాలంలో భారతీయ బెల్లం రికార్డు స్థాయి వృద్ధిని నమోదు చేసింది. గణాంకాలను పరిశీలిస్తే, 2015-16 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 292.8 మెట్రిక్ టన్నుల పరిమాణంతో 197 మిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న బెల్లం మరియు మిఠాయిల ఎగుమతులు, 2024-25 నాటికి 471.9 మెట్రిక్ టన్నులకు చేరి, ఏకంగా 406.8 మిలియన్ డాలర్ల విలువను సొంతం చేసుకున్నాయి. అంటే విలువ పరంగా 106.5 శాతం, పరిమాణం పరంగా 61.2 శాతం అద్భుతమైన వృద్ధి నమోదైంది. ప్రస్తుత 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనూ ఇదే జోరు కొనసాగుతోంది. ఏప్రిల్-జనవరి మధ్య కాలంలోనే 450.1 మెట్రిక్ టన్నుల బెల్లం ఎగుమతి కాగా, దీని విలువ 384.4 మిలియన్ డాలర్లుగా ఉంది. గత ఏడాది ఇదే సమయంతో పోలిస్తే ఎగుమతుల్లో 16.5 శాతం పరిమాణ వృద్ధి, 15.9 శాతం ఆర్థిక వృద్ధి కనిపించింది. ప్రస్తుతం ఇండోనేషియా, అమెరికా, యూఏఈ, నైజీరియా, నేపాల్ వంటి దేశాలు భారతీయ బెల్లాన్ని భారీగా దిగుమతి చేసుకుంటున్నాయి.

చెరకు ఉత్పత్తిలో రాష్ట్రాల అగ్రస్థానం.. గ్రామీణ ఉపాధికి కొండంత అండ (Sugarcane Production State wise India)

భారతదేశంలో బెల్లం పరిశ్రమకు లభిస్తున్న ఈ విజయం వెనుక దేశంలోని భారీ చెరకు సాగు కీలకపాత్ర పోషిస్తోంది. 2024-25 అంచనాల ప్రకారం దేశంలో మొత్తం చెరకు ఉత్పత్తి 444.9 మిలియన్ టన్నులుగా నమోదైంది. ఇందులో సింహభాగం అంటే 48.5 శాతం ఉత్పత్తితో ఉత్తరప్రదేశ్ దేశంలోనే అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో 24.1 శాతంతో మహారాష్ట్ర, 10.5 శాతంతో కర్ణాటక నిలిచాయి. గుజరాత్, తమిళనాడు, బిహార్, ఉత్తరాఖండ్, పంజాబ్, మధ్యప్రదేశ్, హర్యానా వంటి రాష్ట్రాలు కూడా ఈ ప్రగతికి గణనీయమైన సహకారాన్ని అందిస్తున్నాయి. వికేంద్రీకృత ప్రాసెసింగ్, తక్కువ రవాణా ఖర్చులు, లఘు పరిశ్రమల స్థాపనకు ఉన్న అనుకూలత వంటి కారణాల వల్ల బెల్లం తయారీ గ్రామీణ భారతదేశంలో ఒక శక్తివంతమైన కుటీర పరిశ్రమగా వేళ్లూనుకుంది.

వేద కాలం నాటి ఘన చరిత్ర.. అంతర్జాతీయంగా విస్తరించిన సాంకేతికత (History of Jaggery Making in India)

భారతదేశంలో బెల్లం తయారీకి వేల సంవత్సరాల పురాతనమైన చరిత్ర ఉంది. క్రీస్తుపూర్వం 1400-1000 నాటి వైదిక గ్రంథాలలోనే చెరకు సాగు గురించిన ప్రస్తావనలు కనిపిస్తాయి. ఈశాన్య భారతదేశంలోని తడి ప్రాంతాలలో మొదలైన చెరకు సాగు, ఆ తర్వాత ఉష్ణమండల ప్రాంతాలన్నింటికీ విస్తరించింది. అంతర్జాతీయంగా పిలిచే 'షుగర్' అనే పదం సంస్కృత మూలపదమైన 'శర్కర' నుండి ఉద్భవించడం విశేషం. భారతదేశపు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఎంతటి ఘనమైనదో చెప్పడానికి ఒక చారిత్రక ఆధారముంది. క్రీస్తుశకం 647 లో చైనాకు చెందిన ఒక రాయబార బృందం కేవలం చెరకు ప్రాసెసింగ్ మరియు బెల్లం తయారీ పద్ధతులను నేర్చుకోవడానికి మగధ సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించింది. ఈ ప్రాచీన విజ్ఞానమే నేడు అంతర్జాతీయ వేదికపై భారత్‌ను అగ్రగామిగా నిలబెట్టింది.

ఆరోగ్య ప్రదాయినిగా బెల్లం: పోషకాల గని (Health Benefits of Jaggery as Superfood)

రసాయన శుద్ధీకరణ ప్రక్రియలు లేకుండా నేరుగా చెరకు రసాన్ని మరిగించి తయారు చేయడం వల్ల బెల్లంలో సహజ సిద్ధమైన ఖనిజ లవణాలు, సూక్ష్మ పోషకాలు అలాగే నిలిచివుంటాయి. అందుకే దీనిని 'ఔషధ చక్కెర' అని కూడా పిలుస్తారు. తెల్ల చక్కెరతో పోలిస్తే బెల్లంలో కాల్షియం, మెగ్నీషియం, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్, సోడియం, ఐరన్, జింక్, రాగి వంటి మూలకాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ఒక నాణ్యమైన బెల్లంలో 70 శాతానికి పైగా సుక్రోజ్, స్వల్ప మొత్తంలో గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్ మరియు 5 శాతం వరకు ఖనిజాలు ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ప్రతి 100 గ్రాముల బెల్లంలో 10-13 మిల్లీగ్రాముల ఐరన్ ఉండటం వల్ల ఇది శరీరంలో హిమోగ్లోబిన్ శాతాన్ని పెంచి, రక్తహీనతను నివారిస్తుంది. ఇందులోని పొటాషియం, మెగ్నీషియం గుండె ఆరోగ్యానికి, కండరాల పనితీరుకు ఎంతో మేలు చేస్తాయి. ఫోలిక్ యాసిడ్, విటమిన్ బి-కాంప్లెక్స్‌తో పాటు ఎ, సి, డి, ఇ విటమిన్లు కూడా ఇందులో లభిస్తాయి.

ఆయుర్వేద చికిత్సలో ప్రాధాన్యత.. రోగనిరోధక శక్తికి వేదిక (Jaggery Benefits in Ayurveda and Immunity)

సాంప్రదాయ ఆయుర్వేద వైద్యంలో బెల్లానికి ప్రత్యేక స్థానముంది. జీర్ణక్రియను మెరుగుపరచడానికి, గొంతు మరియు ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్లను తగ్గించడానికి ఆయుర్వేదంలో దీనిని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. బెల్లానికి ఉన్న సహజసిద్ధమైన శోధన (క్లెన్సింగ్) గుణం వల్ల శ్వాసకోశ వ్యవస్థను, జీర్ణవాహికను శుభ్రపరుస్తుంది. ధూళి, కాలుష్య వాతావరణంలో పనిచేసే వారికి ఇది ఒక రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది. శరీరానికి వెచ్చదనాన్ని ఇచ్చే (థర్మోజెనిక్) గుణం వల్ల దగ్గు, జలుబు, కఫం నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది. అలాగే ఇది రక్తశుద్ధికి, అలసటను తగ్గించడానికి, రక్తపోటును నియంత్రణలో ఉంచడానికి దోహదపడుతుంది.

పోషకాహార లోప నిర్మూలనలో భాగస్వామ్యం: తమిళనాడు 'సత్తుమావు' ఆదర్శం (Tamil Nadu ICDS Sathumavu Program Jaggery)

చిన్నారుల్లో పోషకాహార లోపాన్ని నివారించడానికి ప్రభుత్వ పథకాల్లో బెల్లాన్ని ఎలా ఉపయోగించవచ్చో తమిళనాడు ప్రభుత్వం నిరూపించింది. సమగ్ర శిశు అభివృద్ధి సేవల (ICDS) కింద గర్భిణులకు, బౌద్ధులకు అందించే 'సత్తుమావు' (న్యూట్రిషియస్ మీల్ మిక్స్) టేక్-హోమ్ రేషన్‌లో దాదాపు 27 శాతం మేర బెల్లాన్ని చేర్చారు. దీనివల్ల ఆహారంలో క్యాలరీలు, సూక్ష్మ పోషకాల విలువ పెరిగింది. ఈ పథకం ద్వారా దాదాపు 32.75 లక్షల మంది లబ్ధి పొందుతున్నారు. ఈ సత్తుమావు పిండిని 25 మహిళా సహకార సంఘాల నుండి సేకరిస్తూ, వితంతువులు, నిరుపేద మహిళలకు ఉపాధి కల్పిస్తున్నారు. ఇలా పోషకాహార భద్రతతో పాటు సామాజిక సాధికారతకు బెల్లం ఒక వారధిగా నిలిచింది.

లాభసాటిగా మారిన సేంద్రీయ బెల్లం పొడి తయారీ: ఒక రైతు విజయగాథ (Organic Jaggery Powder Profit Margin)

సాంప్రదాయ వ్యవసాయాన్ని లాభసాటి వ్యాపారంగా మార్చవచ్చని తమిళనాడులోని తిరునెల్వేలి జిల్లాకు చెందిన అంథోనిసామి అనే రైతు నిరూపించారు. స్థానిక చెరకు రకాన్ని ఎంచుకుని, పూర్తి సేంద్రీయ పద్ధతిలో సాగు చేస్తూ, ఆయన తయారు చేస్తున్న 'ఆర్గానిక్ జaggery పౌడర్' (సేంద్రీయ బెల్లం పొడి) కి మార్కెట్లో విపరీతమైన డిమాండ్ ఏర్పడింది. సాధారణ బెల్లం కిలో ధర రూ. 50 పలుకుతుండగా, ఈ సేంద్రీయ బెల్లం పొడిని కిలో రూ. 75 చొప్పున విక్రయిస్తున్నారు. రెండు రకాల తయారీకీ అయ్యే వ్యయం కిలోకి కేవలం రూ. 30 మాత్రమే. విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తుల వైపు అడుగులు వేయడం ద్వారా రైతు ఆదాయం ఎలా పెరుగుతుందో అనడానికి ఈయన విజయగాథ ఒక నిదర్శనం. ప్రస్తుతం బెల్లంతో చేసిన చాక్లెట్లు, కొబ్బరి మిశ్రమాలు వంటి వైవిధ్యమైన ఉత్పత్తులు మార్కెట్లోకి వస్తున్నాయి.

ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు.. బ్రాండింగ్‌కు జీఐ ట్యాగుల వెన్నుదన్ను (Government Schemes for Jaggery ODOP and GI Tag)

భారత ప్రభుత్వ ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ (MoFPI) పలు పథకాల ద్వారా బెల్లం రంగాన్ని ఆధునీకరిస్తోంది. ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సంపద యోజన (PMKSY) కింద 2025 డిసెంబర్ నాటికి రూ. 17.07 కోట్ల గ్రాంట్లతో ఐదు పెద్ద ప్రాసెస్సింగ్ యూనిట్లను ఆమోదించారు. అలాగే పీఎం ఎఫ్‌ఎమ్‌ఈ (PMFME) పథకం ద్వారా 3,528 మైక్రో ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ యూనిట్లకు రూ. 102.31 కోట్ల రాయితీలను అందించారు. ఒకే జిల్లా-ఒకే ఉత్పత్తి (ODOP) కింద 19 జిల్లాల్లో బెల్లాన్ని గుర్తించి మౌలిక వసతులను కల్పిస్తున్నారు. నాణ్యత ధృవీకరణ కోసం బెల్లానికి 'ఆగ్‌మార్క్' (AGMARK) సర్టిఫికేషన్ తప్పనిసరి చేశారు.

దీనికి తోడు, ఆయా ప్రాంతాల ప్రత్యేకతను చాటేలా భౌగోళిక గుర్తింపు (GI ట్యాగ్) లభించడం బెల్లం రంగానికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో మరింత క్రేజ్ తెచ్చింది.

  • కొల్హాపూర్ బెల్లం (మహారాష్ట్ర): బంగారు రంగు, అధిక సుక్రోజ్ శాతానికి ప్రసిద్ధి.

  • ముజఫర్‌నగర్ గుర్ (ఉత్తరప్రదేశ్): అంతర్జాతీయ ఎగుమతులకు అనుకూలమైన నాణ్యత.

  • మరయూర్ & సెంట్రల్ ట్రావెన్‌కోర్ బెల్లం (కేరళ): అత్యంత స్వచ్ఛత, ప్రత్యేక ఔషధ గుణాలకు కేరాఫ్ అడ్రస్.

వ్యవసాయం, ఆరోగ్యం, గ్రామీణ ఉపాధి, విదేశీ మారక ద్రవ్యం.. ఇలా అన్ని రంగాల్లోనూ బెల్లం పరిశ్రమ భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సరికొత్త తీపిని అందిస్తోంది. ప్రభుత్వాల అండ, ఆధునిక సాంకేతికత తోడైతే భవిష్యత్తులో ఈ రంగం మరింత స్థిరమైన, సమ్మిళిత గ్రామీణ వృద్ధికి ప్రధాన కేంద్రాభిందువుగా మారుతుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

Keywords: Jaggery health benefits, Jaggery production in India, Organic jaggery powder business, Jaggery export growth from India, Sugarcane production states, PMFME scheme for jaggery, GI tagged jaggery varieties, Jaggery vs refined sugar.