విజయవాడ , ఏప్రియల్ 12 : నేటి ఆధునిక కాలంలో అరచేతిలోకి ప్రపంచం వచ్చి చేరింది. స్మార్ట్‌ఫోన్ ఉంటే చాలు.. ఏదైనా నేర్చుకోవచ్చు, ఎక్కడికైనా వెళ్లవచ్చు అనే భ్రమలో సామాన్యుడు మునిగితేలుతున్నాడు. ముఖ్యంగా వీడియో షేరింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్ 'యూట్యూబ్' ఇప్పుడు కేవలం వినోదానికే పరిమితం కాలేదు. అది ఒక వర్చువల్ ప్రపంచంగా మారిపోయింది. దేశంలో దాదాపు 50 కోట్ల మంది నెలవారీ క్రియాశీల వినియోగదారులతో యూట్యూబ్ ఒక అప్రతిహత శక్తిగా ఎదిగింది. అయితే, ఈ ఎదుగుదల వెనుక ఒక చీకటి కోణం దాగి ఉంది. దాదాపు 2.5 కోట్ల ఛానెళ్లు పుట్టగొడుగుల్లా పుట్టుకొచ్చిన ఈ సామ్రాజ్యంలో, బాధ్యత అనేది మాత్రం మచ్చుకైనా కనిపించడం లేదు. పారదర్శకత లేని సమాచారం, ప్రమాదకరమైన సలహాలు సామాన్యుల జీవితాలను ఛిన్నాభిన్నం చేస్తున్నాయి.

నమ్మకం వెనుక నక్కిన ప్రమాదం

ఇన్ఫ్లుయెన్సర్ ట్రస్ట్ రిపోర్ట్ వెల్లడించిన గణాంకాలు చూస్తుంటే గుండె గుభేల్ మంటుంది. దేశంలోని ప్రతి పది మందిలో ఏడుగురు యూట్యూబర్ల సలహాలను గుడ్డిగా నమ్ముతున్నారు. అందులోనూ 60 శాతం మంది ఆ సమాచారం ఎంతవరకు నిజం అని కనీసం క్రాస్-చెక్ కూడా చేయడం లేదు. ఒకప్పుడు ఏదైనా అనారోగ్యం వస్తే డాక్టరు దగ్గరకు వెళ్లేవారు, చట్టపరమైన సమస్య వస్తే లాయర్ దగ్గరకు వెళ్లేవారు. కానీ ఇప్పుడు యూట్యూబే డాక్టరుగా, మెకానిక్‌గా, జిమ్ ట్రైనర్‌గా, చివరకు న్యాయ సలహాదారుగా కూడా అవతారమెత్తింది. ఈ ధోరణి ఎంత ప్రమాదకరమో చెప్పడానికి ఇటీవల జరిగిన కొన్ని సంఘటనలే సాక్ష్యం. నిపుణులు కాని వారు ఇచ్చే సలహాల వల్ల ప్రాణాలు పోతున్నా, ఆర్థికంగా రోడ్డున పడుతున్నా వ్యవస్థల్లో మాత్రం ఎటువంటి చలనం లేకపోవడం విచారకరం.

వ్యూస్ కోసం వెర్రి వేషాలు: ప్రాణాలతో చెలగాటం

తమిళనాడులోని కృష్ణగిరిలో జరిగిన ఘటన నాగరిక సమాజం తలదించుకునేలా ఉంది. ఉన్నత విద్యావంతులైన దంపతులు సైతం యూట్యూబ్ చూసి ఇంట్లోనే ప్రసవం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకోవడం ఆ ప్లాట్‌ఫారమ్ ప్రభావం ఎంతగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఆ వీడియోల్లో చెప్పిన సూచనలను అనుసరించిన భర్త, తన భార్య ప్రాణాలు పోవడానికి కారణమయ్యాడు. మద్రాస్ హైకోర్టు ఈ విషయంలో చేసిన వ్యాఖ్యలు అత్యంత కఠినమైనవి. కేవలం వ్యూస్, సబ్‌స్క్రైబర్స్ పెంచుకోవడానికి ఏది పడితే అది ప్రసారం చేసే ఛానెళ్లు సమాజానికి పెను ముప్పుగా పరిణమించాయని కోర్టు హెచ్చరించింది. కేవలం వైద్య రంగమే కాదు, ఆర్థిక రంగంలోనూ ఇదే తంతు కొనసాగుతోంది. 'బాప్ ఆఫ్ చార్ట్' వంటి ఛానెళ్లు ఇన్వెస్టర్లను తప్పుదోవ పట్టించి కోట్ల రూపాయలు కొల్లగొట్టిన తీరు చూస్తుంటే, సామాన్యుడి అమాయకత్వాన్ని ఈ డిజిటల్ దగాగాళ్లు ఎలా పెట్టుబడిగా మార్చుకుంటున్నారో అర్థమవుతుంది.

'సేఫ్ హార్బర్' ముసుగులో తప్పించుకుంటున్న దిగ్గజాలు

అసలు సమస్య ఎక్కడ ఉందంటే, ఈ కంటెంట్‌ను హోస్ట్ చేసే యూట్యూబ్ , ఫేస్‌బుక్ వంటి సంస్థలు తమకు ఎటువంటి సంబంధం లేదన్నట్లుగా వ్యవహరిస్తున్నాయి. తాము కేవలం ఒక వేదికను మాత్రమే ఇస్తున్నామని, కంటెంట్ రాసేది యూజర్లేనని వారు తప్పించుకుంటున్నారు. ఐటీ చట్టంలోని సెక్షన్-79 'సేఫ్ హార్బర్' నిబంధన వీరికి ఒక రక్షణ కవచంలా మారింది. అందుకే, సుప్రీంకోర్టు సైతం ఒక సందర్భంలో స్పందిస్తూ, వీటిని కేవలం మధ్యవర్తులుగా భావించలేమని స్పష్టం చేసింది. ఒక వీడియో ఎవరికి వెళ్లాలి, ఏది ట్రెండింగ్ అవ్వాలి అనేది ఆయా సంస్థల అల్గారిథమ్స్ నిర్ణయిస్తాయి. అలాంటప్పుడు తప్పుడు సమాచారం వ్యాప్తి చెందుతుంటే దాని బాధ్యతను కూడా ఆ సంస్థలే భరించాలి. కానీ, ప్రస్తుత చట్టాల్లోని లొసుగులు ఈ టెక్ దిగ్గజాలకు వరంగా మారాయి.

చట్టం చుట్టం కాకూడదు: సంస్కరణల ఆవశ్యకత

ప్రస్తుతం మన దేశంలో వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, ఐటీ చట్టం వంటివి ఉన్నప్పటికీ, అవి డిజిటల్ కాలానికి అనుగుణంగా పూర్తిస్థాయిలో పనిచేయడం లేదు. కేవలం 'ఎడ్యుకేషనల్ పర్పస్' (విద్యా ప్రయోజనాల కోసం) అనే ఒక్క డిస్క్లైమర్ వేస్తే చాలు, ఎంతటి ప్రమాదకర సలహా ఇచ్చినా చట్టం నుంచి తప్పించుకోవచ్చనే ధీమా క్రియేటర్లలో ఉంది. పైగా 'ఇన్ఫ్లుయెన్సర్' అంటే ఎవరు? వారికి ఉండాల్సిన కనీస అర్హతలు ఏమిటి? అనే విషయాలపై స్పష్టమైన నిర్వచనం లేదు. అందుకే, ప్రభుత్వం వీరిని పన్ను చెల్లింపుదారులుగా గుర్తించి, అధికారికంగా రిజిస్టర్ చేసే విధానాన్ని తీసుకురావాలి. సోషల్ మీడియా సంస్థలను 'మధ్యవర్తులు'గా కాకుండా 'మీడియా కంపెనీలు'గా గుర్తించి, కంటెంట్ బాధ్యతను వారిపై మోపాలి. డేటా వ్యాపారం ద్వారా గడిస్తున్న లాభాలపై జీఎస్టీ వసూలు చేయడంతో పాటు, యూజర్ బేస్ ఆధారంగా ప్రత్యేక పన్నులు విధించాలి.

మేల్కోవాల్సింది వ్యవస్థలే కాదు.. మనమే!

ప్రభుత్వం కొత్తగా తీసుకురానున్న 'డిజిటల్ ఇండియా యాక్ట్' ద్వారా ఈ సమస్యలకు కొంతవరకు పరిష్కారం లభిస్తుందని ఆశిద్దాం. అయితే, చట్టాల కంటే ముందు ప్రజల్లో చైతన్యం రావాలి. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ప్రతిదీ నిజం కాదని, ముఖ్యంగా ప్రాణాలకు సంబంధించిన వైద్యం, జీవితకాల సంపాదనకు సంబంధించిన పెట్టుబడుల విషయంలో నిపుణుల సలహాలు తీసుకోవాలని గ్రహించాలి. క్లిక్కుల వేటలో నీతిని విస్మరిస్తున్న క్రియేటర్లకు, లాభాల వేటలో బాధ్యతను గాలికొదిలేస్తున్న టెక్ దిగ్గజాలకు పగ్గాలు వేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. లేదంటే, ఈ డిజిటల్ ప్రపంచం ఒక అరాచక కూపంగా మారడానికి ఎంతో కాలం పట్టదు. సామాన్యుడి నమ్మకాన్ని ఆయుధంగా చేసుకుని ఆడుతున్న ఈ మాయాజాలాన్ని అడ్డుకోవడానికి వ్యవస్థలు కఠినంగా వ్యవహరించాలి.