హైదరాబాద్ , మే 20: సామాజిక సవాళ్లకు శాస్త్రీయ పరిష్కారాలు కనుగొనే దిశగా దేశీయ పరిశోధన రంగంలో ఒక చారిత్రాత్మక అడుగు పడింది. కేంద్ర సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని అత్యున్నత సంస్థ 'అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్' (ANRF) దేశవ్యాప్తంగా పది ప్రతిష్టాత్మక విద్యాసంస్థలను ‘కన్వర్జెన్స్ రీసెర్చ్ సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్’ (CoEs) ఏర్పాటు కోసం ఎంపిక చేసింది. సైన్స్, టెక్నాలజీ రంగాలను సామాజిక శాస్త్రాలు (సోషల్ సైన్సెస్), హ్యుమానిటీస్తో అనుసంధానిస్తూ బహుముఖ పరిశోధనలను (మల్టీ-డిసిప్లినరీ రీసెర్చ్) ప్రోత్సహించడమే ఈ భారీ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం. సమకాలీన సమాజం ఎదుర్కొంటున్న సంక్లిష్ట సమస్యలకు, స్థిరమైన అభివృద్ధికి అవసరమైన వినూత్న పరిష్కారాలను అన్వేషించేందుకు ఈ కేంద్రాలు దిక్సూచిగా మారనున్నాయి.
ANRF Convergence Research Centres: నూతన విద్యా విధానం, వికసిత భారత్ లక్ష్యాలే ఊపిరిగా..
ఈ ప్రతిష్టాత్మక కార్యక్రమం జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020 ఆశయాలకు అనుగుణంగా రూపుదిద్దుకుంది. విభిన్న విజ్ఞాన రంగాల మధ్య ఉన్న అడ్డుగోడలను తొలగించి, సమగ్రమైన విద్యా పరిశోధనలను ప్రోత్సహించాలని ఎన్ఈపీ పిలుపునిచ్చిన సంగతి తెలిసిందే. అదేవిధంగా, స్వాతంత్ర్య శతాబ్ది ఉత్సవాల నాటికి భారతదేశాన్ని స్వావలంబన, సమ్మిళిత వృద్ధి సాధించిన అగ్రగామి దేశంగా నిలపాలన్న ‘వికసిత భారత్ 2047’ దార్శనికత సాధనలో ఈ పరిశోధనా కేంద్రాలు కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), రోబోటిక్స్, బిగ్ డేటా అనలిటిక్స్ వంటి ఆధునిక సాంకేతికతలను సామాజిక అవసరాలకు అనుసంధానించడం ద్వారా సామాజిక-ఆర్థిక ప్రగతికి నూతన మార్గాలు సుగమం అవుతాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
Multidisciplinary Research in India: దేశవ్యాప్తంగా వెల్లువెత్తిన ప్రతిపాదనలు
ఈ ఫ్లాగ్షిప్ ప్రోగ్రామ్కు దేశంలోని విద్యా, పరిశోధనా సంస్థల నుండి అనూహ్య స్పందన లభించింది. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రంగాలకు చెందిన సంస్థల నుండి మొత్తం 945 పరిశోధన ప్రతిపాదనలు (Proposals) రావడం దీని ప్రాధాన్యతను, జాతీయ ప్రాముఖ్యతను స్పష్టం చేస్తోంది. తీవ్రమైన వడపోత అనంతరం పది కేంద్రాలను తుది ఎంపిక చేశారు. ఈ ఎంపికైన 10 ప్రధాన సంస్థలతో పాటు దేశంలోని వివిధ ఐఐటీలు, ఎన్ఐటీలు, కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విశ్వవిద్యాలయాలు, ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలు సహా మొత్తం 20 భాగస్వామ్య సంస్థల నెట్వర్క్ ఈ ప్రాజెక్టులలో కలిసి పనిచేయనుంది. అంతర్గత మరియు అంతర్-విద్యా విభాగాల (intra- or inter-disciplinary) సమన్వయంతో ఈ పరిశోధనలు సాగుతాయి.
Top Institutes for Research: ఎంపికైన సంస్థలు - పరిశోధన రంగాలు ఇవే..
విభిన్న సామాజిక, సాంకేతిక అవసరాల ఆధారంగా ఎంపికైన సంస్థలు, వాటి పరిశోధనాంశాల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
పురాతన విజ్ఞానం, వాతావరణ చరిత్ర: ఐఐటీ గాంధీనగర్ ‘హ్యూమన్-క్లైమేట్ ఇంటరాక్షన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంటల్ హిస్టరీస్’ పై పరిశోధనలు చేపట్టనుండగా, బెంగళూరులోని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్డ్ స్టడీస్ (NIAS) పురాతన లోహాలు, భూగర్భ శాస్త్ర పరిరక్షణపై దృష్టి సారించనుంది. ఇక ఐఐటీ మద్రాస్ అత్యంత వినూత్నంగా ‘సంస్కృతం, ఏఐ మ్యూజిక్, యోగా’ కలయికతో ‘సంయోగ’ (SAṂYoga) కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయనుంది.
డిజిటల్ హ్యుమానిటీస్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్: ఈశాన్య భారత జానపద కళలను (మణిపూర్, త్రిపుర సంస్కృతి) డిజిటలైజ్ చేసేందుకు ఎన్ఐటీ అగర్తలా రంగంలోకి దిగుతుండగా, ఢిల్లీలోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ హ్యూమన్ డెవలప్మెంట్ (IHD) సర్వీస్ రంగంలో జనరేటివ్ ఏఐ ప్రభావం మరియు భారత కార్మిక రంగంపై దాని పరిణామాలపై విస్తృత అధ్యయనం చేపట్టనుంది.
గ్రామీణాభివృద్ధి, హస్తకళల సాధికారత: గ్రామీణ ప్రాంతాల స్థిరమైన జీవనోపాధి ప్రణాళికల కోసం ఐఐటీ ధార్వాడ్ ప్రత్యేక కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తోంది. అలాగే కళాకారుల డిజిటల్ సాధికారత, వారి ఆర్థిక వృద్ధి లక్ష్యంగా ఐఐఐఎం (IIM) జమ్ము రీసెర్చ్ సెంటర్ను నిర్వహించనుంది.
భాషలు, సాంకేతికత మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ: భాషా ప్రదర్శన, నైపుణ్యాలపై ఐఐటీ కాన్పూర్ పరిశోధనలు చేయనుండగా, చాణక్య యూనివర్సిటీ సామాజిక సమస్యల పరిష్కారంలో సరికొత్త సాంకేతికతలను జోడిస్తూ ‘లాంగ్వేజెస్ అండ్ లైఫ్వరల్డ్స్’ పై దృష్టి పెట్టనుంది. ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) రంగాన్ని సాంప్రదాయ పద్ధతుల నుండి ఆధునిక సాంకేతికత వైపు నడిపించేందుకు వీలుగా పీఎస్జీఆర్ కృష్ణమ్మాళ్ మహిళా కళాశాల పరిశోధనలు నిర్వహించనుంది.
Viksit Bharat 2047 Goals: స్థిరమైన భవిష్యత్తుకు శాస్త్రీయ పునాది
పరిశోధనలను కేవలం ప్రయోగశాలలకే పరిమితం చేయకుండా, క్షేత్రస్థాయి మానవీయ కోణంతో ముడిపెట్టడమే ఈ మొత్తం ప్రాజెక్ట్ యొక్క పరమార్థం. విజ్ఞాన శాస్త్ర లోతును, సామాజిక పరిస్థితుల అవగాహనను ఏకం చేయడం ద్వారా ప్రాంతీయ, జాతీయ సవాళ్లకు శాశ్వత పరిష్కారాలు లభిస్తాయని విశ్వసిస్తున్నారు. ఐక్యరాజ్యసమితి నిర్దేశించిన సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల (SDGs) సాధనలోనూ, భారతదేశాన్ని ప్రపంచ పరిశోధనా వేదికపై అగ్రస్థానంలో నిలపడంలోనూ ‘అనుసంధాన్’ సంస్థ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది.
Keywords: ANRF Convergence Research Centres, Anusandhan National Research Foundation, Multidisciplinary Research India, Viksit Bharat 2047 Goals, National Education Policy 2020, Top Institutes for Research India, CoE Research Program 2026.
