(అమరావతి- కోడికూత )

దేశపు ఆక్వా రాజధానిగా కీర్తించబడే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మత్స్య సాగు రంగం ప్రస్తుతం ఒక అనిశ్చిత స్థితిలో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. రొయ్యల మేత (Shrimp Feed) తయారీకి వినియోగించే ముడిసరుకుల ధరలు ఊహించని రీతిలో పెరగడం అటు సాగు చేస్తున్న రైతులకు, ఇటు మేతను సరఫరా చేసే తయారీదారులకు కంటిమీద కునుకు లేకుండా చేస్తోంది. ఈ తీవ్రమైన పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకున్న ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, బుధవారం కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయుష్ గోయల్‌కు ఒక సుదీర్ఘమైన లేఖ రాశారు. ఆక్వా రంగాన్ని కాపాడుకోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం తక్షణమే రంగంలోకి దిగి, కీలకమైన విధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని ఆయన ఈ సందర్భంగా విజ్ఞప్తి చేశారు.

ఆకాశాన్నంటుతున్న రొయ్యల మేత ధరలు: దిక్కుతోచని స్థితిలో రైతాంగం

గడిచిన కొన్ని నెలలుగా ఆక్వా రంగంలో ముడిసరుకుల ధరల పెరుగుదల ఆందోళనకర స్థాయికి చేరుకుంది. 2026 జనవరి నుండి ఏప్రిల్ మధ్య కాలంలో మేత ఉత్పత్తి వ్యయం సుమారు 20 శాతానికి పైగా పెరిగినట్లు గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా రొయ్యల మేతలో అత్యంత కీలకమైన 'ఫిష్ మీల్' ధర టన్నుకు ₹1,55,000 నుండి ఏకంగా ₹2,40,000కు చేరుకోవడం గమనార్హం. అలాగే, 'ఫిష్ ఆయిల్' ధర ₹2,80,000 నుండి ₹4,40,000కు ఎగబాకగా, 'సోయా లెసిథిన్' ధర ₹1.10 లక్షల మార్కును తాకింది. వీటన్నింటికంటే దారుణంగా, 'డి.ఎల్.ఎం (DLM)' ధర టన్నుకు ₹2.71 లక్షల నుండి ఏకంగా ₹6.50 లక్షలకు పెరగడం ఆక్వా రంగాన్ని కుదిపేస్తోంది. ఈ పెరిగిన వ్యయం వల్ల ప్రతి టన్ను మేతపై అదనంగా ₹25,115 భారం పడుతోందని, ఇది రైతులపై మోయలేని భారంగా మారిందని ముఖ్యమంత్రి తన లేఖలో వివరించారు.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ఎగుమతులపై ముంచుకొస్తున్న ముప్పు

భారతదేశం నుండి విదేశాలకు ఎగుమతి అయ్యే సముద్ర ఆహార ఉత్పత్తుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ వాటా అత్యంత కీలకం. అయితే ప్రస్తుతం నెలకొన్న ముడిసరుకుల కొరత, విపరీతమైన ధరల పెరుగుదల వల్ల సాగు విస్తీర్ణం తగ్గే ప్రమాదం ఉందని సీఎం హెచ్చరించారు. ఉత్పత్తి వ్యయం భారీగా పెరగడం వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ఇతర దేశాల నుండి వస్తున్న పోటీని తట్టుకోవడం మన రైతులకు భారంగా మారుతోంది. ఈ సంక్షోభం గనుక ఇలాగే కొనసాగితే, లక్షలాది మంది కార్మికులు, ప్రాసెసర్లు, ఎగుమతిదారుల ఉపాధి దెబ్బతినడమే కాకుండా, దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు చేకూరే విదేశీ మారకద్రవ్యం కూడా తగ్గిపోయే ప్రమాదం ఉందని చంద్రబాబు నాయుడు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

కేంద్రం ముందు ఏడు కీలక ప్రతిపాదనలు: పరిష్కార మార్గాలపై సీఎం చంద్రబాబు సూచనలు

ఆక్వా రంగాన్ని తిరిగి గాడిలో పెట్టేందుకు ముఖ్యమంత్రి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఏడు ప్రధానమైన పరిష్కార మార్గాలను ప్రతిపాదించారు.

  • ముందుగా, దేశీయ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని 'ఫిష్ మీల్', 'ఫిష్ ఆయిల్' వంటి పదార్థాల ఎగుమతులపై డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ ఫారిన్ ట్రేడ్ (DGFT) ద్వారా తాత్కాలికంగా నియంత్రణలు లేదా కోటా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టాలని సూచించారు.

  • ముడిసరుకుల కొరత ఉన్న సమయంలో సోయాబీన్ మీల్ వంటి ఇతర ఫీడ్-గ్రేడ్ పదార్థాల దిగుమతిని సులభతరం చేయడంతో పాటు, దిగుమతి సుంకాలను సమీక్షించి కస్టమ్స్ క్లియరెన్స్‌ను వేగవంతం చేయాలని కోరారు.

  • ధరల నియంత్రణకు సంబంధించి కేంద్ర వాణిజ్య, మత్స్య, ఆర్థిక శాఖలతో పాటు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రతినిధులతో ఒక ప్రత్యేక 'టాస్క్ ఫోర్స్'ను ఏర్పాటు చేయాలని చంద్రబాబు ప్రతిపాదించారు.

  • కృత్రిమ కొరత సృష్టించి బ్లాక్ మార్కెటింగ్‌కు పాల్పడే వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని, అలాగే భవిష్యత్తులో విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడకుండా 'ఆల్గల్ ఫీడ్' (Algal Feed) వంటి ప్రత్యామ్నాయ మేత ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించాలని తన లేఖలో స్పష్టం చేశారు.

భవిష్యత్తుపై భరోసా: ప్రభుత్వం పట్టుదల

ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతులు దశాబ్దాలుగా ఎంతో కష్టపడి నిర్మించిన ఈ ఆక్వా సామ్రాజ్యం ప్రస్తుత ధరల సెగలో కాలిపోకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత అందరిపై ఉందని ముఖ్యమంత్రి అభిప్రాయపడ్డారు. కేంద్రం గనుక తక్షణమే స్పందించి సరైన విధానపరమైన ఆదేశాలు జారీ చేస్తే, దేశీయ ఆక్వా రంగం మళ్లీ ప్రపంచ మార్కెట్‌లో అగ్రస్థానానికి చేరుకుంటుందని, తద్వారా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరంగా ఉంటుందని ఆయన తన లేఖలో ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విన్నపాన్ని కేంద్రం ఎంత వేగంగా పరిగణనలోకి తీసుకుంటుందనే దానిపైనే ఇప్పుడు వేలాది మంది ఆక్వా రైతుల భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంది.