పూరీ క్షేత్రం… శతాబ్దాల చరిత్ర, అపార భక్తి, అజరామరమైన సంపదకు ప్రతీకగా నిలిచిన పవిత్ర స్థలం. ఇపుడు మరోసారి దేశ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. జగన్నాథ ఆలయంలోని రహస్య నిధి ఉన్న గది ‘రత్న భండార్’ తలుపులు దాదాపు 48 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ తెరుచుకున్నాయి. గత బుధవారం మధ్యాహ్నం 12:09 గంటల శుభ ముహూర్తాన ప్రారంభమైన ఈ ప్రక్రియ, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న భక్తులలోనూ, చరిత్రకారులలోనూ తీవ్ర ఉత్కంఠను రేపుతోంది. గత నాలుగు దశాబ్దాలకు పైగా ఎవరూ చూడని, ఎవరి ఊహకు అందని ఒక మహా నిధి ఇప్పుడు వెలుగు చూడబోతోంది.
ఏమిటీ రత్న భండార్? ఎందుకీ ఉత్కంఠ?
ఒడిశాలోని 12వ శతాబ్దపు పూరీ జగన్నాథ ఆలయంలోని రత్న భండార్ అనేది కేవలం ఒక గది కాదు, అది శతాబ్దాల చరిత్రకు సజీవ సాక్ష్యం. ఇందులో ప్రధానంగా రెండు భాగాలు ఉంటాయి. ఒకటి 'బహర్ భండార్' (బయటి ఖజానా), రెండవది అత్యంత రహస్యమైన 'భితర్ భండార్' (లోపలి ఖజానా). 1978లో చివరిసారిగా ఇక్కడి ఆభరణాలను లెక్కించారు. అప్పట్లో సుమారు 128 కిలోల బంగారం, 221 కిలోల వెండి వస్తువులు ఉన్నట్లు లెక్క తేలింది. అయితే, అప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు ఈ లోపలి గదుల తాళాలు తీయకపోవడం, 2018లో తాళాలు పోయాయన్న వార్తలు రావడంతో దీనిపై ఎన్నో సందేహాలు అలముకున్నాయి. ప్రస్తుతం కొత్త ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే, హైకోర్టు ఆదేశాల మేరకు అత్యంత పారదర్శకంగా ఈ ఖజానా లెక్కింపును ప్రారంభించింది. 48 ఏళ్ల సుదీర్ఘ నిరీక్షణ తర్వాత ఈ ప్రక్రియ జరుగుతుండటం ఆసక్తిని రేపుతుంది.
సాంప్రదాయం మరియు సాంకేతికతల కలయిక
ఈ గణన ప్రక్రియలో ప్రభుత్వం అటు ఆచారాలను, ఇటు ఆధునిక పరిజ్ఞానాన్ని సమపాళ్లలో ఉపయోగిస్తోంది. ఖజానాలోకి వెళ్లే అధికారులు, నిపుణులు కేవలం సాంప్రదాయ ధోతి, తువ్వాలు మాత్రమే ధరిస్తారు. ఫోన్లు, కెమెరాలు వంటి ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులను లోపలికి అనుమతించటం లేదు. గదుల గోడల వెనుక ఏవైనా రహస్య సొరంగాలు, వెలుగు చూడని గదులు ఉన్నాయా అని తెలుసుకోవడానికి '3D లేజర్ మ్యాపింగ్', 'మెటల్ డిటెక్టర్లు' మరియు 'డిజిటల్ ఫోటోగ్రఫీ'ని వాడుతున్నారు. ఆభరణాలను గుర్తించేందుకు ఇద్దరు జెమాలజిస్టులు (రత్న నిపుణులు), ఆర్బీఐ అధికారులు ఈ ప్రక్రియలో నేరుగా పాల్గొంటున్నారు.
ఖజానా నుండి బయటకు తీసిన ఆభరణాలను వర్గీకరించే విధానం కూడా ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంది. బంగారు వస్తువులను పసుపు రంగు మఖ్మల్ వస్త్రంలో, వెండిని తెల్లని వస్త్రంలో, విలువైన రత్నాలను ఎర్రటి వస్త్రంలో చుట్టి ఆరు ప్రత్యేక పెట్టెల్లో భద్రపరుస్తున్నారు. మొదటి రోజు సుమారు 6 గంటల పాటు జరిగిన గణనలో 80 శాతం తరలించగలిగే ఆభరణాల ప్రక్రియ పూర్తయినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.
విశేషం ఏంటి? ఇది సాధారణ ప్రక్రియేనా?
చాలామంది ఇది సాధారణంగా జరిగే తనిఖీ అని భావిస్తారు, కానీ ఇది ఒక 'చారిత్రక ఘట్టం'. కేవలం నగలు లెక్కించడం కోసమే కాకుండా, శతాబ్దాల నాటి ఈ గదుల గోడలకు పగుళ్లు వచ్చాయని, వాటిని తక్షణం మరమ్మతు చేయాలని ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. అదేవిధంగా పారదర్శకతకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. దశాబ్దాలుగా ఖజానాలోని నగలు మాయమయ్యాయనే ప్రచారానికి చెక్ పెట్టేందుకు ప్రభుత్వం ప్రతి వస్తువును డిజిటల్ రికార్డు చేస్తోంది.వస్తువును డిజిటల్గా రికార్డు చేయడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఎటువంటి అనుమానాలకు తావు లేకుండా చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అయితే, వీటి ఆర్థిక విలువను మాత్రం ప్రస్తుతానికి లెక్కించడం లేదు, కేవలం జాబితా మాత్రమే తయారు చేస్తున్నారు.
పూరీలో హై అలర్ట్.. భక్తుల స్పందన
ఈ ప్రక్రియ జరుగుతున్న సమయంలో పూరీ పట్టణంలో పోలీసులు భారీ భద్రతను ఏర్పాటు చేశారు. ఆలయ శిఖరంపై డ్రోన్లు ఎగురవేస్తున్న ఇద్దరు వ్యక్తులను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకోవడం కలకలం సృష్టించింది. ఒకవైపు లెక్కింపు జరుగుతున్నా, భక్తుల దర్శనాలకు ఆటంకం కలగకుండా అధికారులు జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నారు. శని, ఆదివారాలు భక్తుల రద్దీ దృష్ట్యా గణన ప్రక్రియకు విరామం ఇచ్చి, తర్వాతి రోజుల్లో దీనిని కొనసాగించనున్నారు.
పూరీ జగన్నాథుడి రత్న భండార్ అనేది కేవలం భక్తికి సంబంధించిన విషయం మాత్రమే కాదు, అది ఒడిశా సంస్కృతికి మరియు సంపదకు నిలువుటద్దం. 48 ఏళ్ల తర్వాత తెరచుకున్న ఈ నిధి గదుల నుండి ఇంకా ఎటువంటి అద్భుతాలు వెలుగు చూస్తాయో అని ప్రపంచమంతా ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తోంది.
అపారమైన ఖజానా ఎక్కడి నుండి వచ్చింది?
ఈ సంపద ఒక్క రోజులో వచ్చింది కాదు, దాదాపు 800-900 ఏళ్ల చరిత్ర దీని వెనుక ఉంది. 12వ శతాబ్దంలో ఆలయాన్ని నిర్మించిన గంగ వంశపు రాజుల నుండి, ఆ తర్వాత పాలించిన గజపతి రాజుల వరకు అందరూ తమ విజయాలకు గుర్తుగా భారీగా బంగారాన్ని, రత్నాలను సమర్పించారు. యుద్ధాల్లో గెలిచినప్పుడు శత్రు రాజ్యాల నుండి తెచ్చిన సంపదలో సింహభాగం జగన్నాథుడికే చెందేది. సామాన్య భక్తుల నుండి కోటీశ్వరుల వరకు కోట్లాది మంది తమ మొక్కుబడుల రూపంలో బంగారం, వెండి ఆభరణాలను సమర్పిస్తూనే ఉన్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న జగన్నాథ భక్తులు పంపే విరాళాలు ఈ ఖజానాను నిరంతరం పెంచుతున్నాయి. బ్రిటీష్ కాలంలో మరియు అంతకు ముందు ఉన్న అనేక మంది జమీందారులు తమ ఆస్తులను, విలువైన వజ్రాలను ఆలయానికి రాసిచ్చారు. ఆలయానికి వేల ఎకరాల భూములు ఉన్నాయి. వాటి ద్వారా వచ్చే ఆదాయం, భక్తుల కానుకల ద్వారా వచ్చే వడ్డీ కూడా ఈ సంపదలో భాగమే.
2. రత్న భండార్ భద్రత ఎలా ఉంటుంది?
శ్రీవారి ఖజానా భద్రత అనేది అత్యంత రహస్యంగా ఉంటుంది. కఠినమైన నిబంధనలు అమలులో ఉన్నాయి. మూడంచెల తాళాల వ్యవస్థ ఉంది. రత్న భండార్ లోపలి గదిని తెరవాలంటే మూడు వేర్వేరు తాళాలు ఉండాలి. ఈ తాళాల చెవులు ముగ్గురు వేర్వేరు వ్యక్తుల వద్ద ఉంటాయి. అందులో ఒకటి పూరీ గజపతి మహారాజు, ఆలయ పరిపాలనాధికారి , ఖజానా సంరక్షన అధికారి వద్ద ఉంటుంది. ఈ ముగ్గురు ఏకమైతేనే ఆ తలుపులు తెరుచుకుంటాయి. ఆలయ ప్రాంగణం మొత్తం 24/7 సిసిటివి కెమెరాల నిఘాలో ఉంటుంది. ఒడిశా పోలీసులకు చెందిన ప్రత్యేక విభాగం, ఆలయ సొంత సెక్యూరిటీ గార్డులు నిరంతరం పహారా కాస్తారు. 1955 నాటి 'శ్రీ జగన్నాథ టెంపుల్ యాక్ట్' ప్రకారం ఈ ఖజానా మొత్తం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణలో ఉంటుంది. ప్రభుత్వం అనుమతి లేకుండా ఒక చిన్న బంగారు పూసను కూడా బయటకు తీయడం అసాధ్యం.
భౌతిక భద్రతతో పాటు, రత్న భండార్ను 'నాగ దేవతలు' రక్షిస్తాయని అక్కడి అర్చకులు, స్థానికులు బలంగా నమ్ముతారు. అందుకే లోపలికి వెళ్లాలంటే కఠినమైన నియమాలు పాటిస్తారు.
ఈ నేపథ్యంలో రత్న భండార్ తలుపులు తెరుచుకోవడం ఒక సాధారణ సంఘటనగా చూడలేం. ఇది చరిత్రను మళ్లీ చదవడం, విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడం, మరియు పారదర్శకతకు నిదర్శనం చూపించడం. శతాబ్దాలుగా దాచిన ఈ నిధిలో ఇంకా ఎన్ని అద్భుతాలు వెలుగులోకి వస్తాయో అన్న ఆసక్తి ఇప్పుడు దేశానికే కాక ప్రపంచానికీ ఉంది.
మొత్తానికి, పూరీ జగన్నాథుడి రత్న భండార్ కథ ఒక ఖజానా గది కథ కాదు—అది సంస్కృతి, విశ్వాసం, మరియు కాలం కలిపి రాసిన మహాగాథ.
