IIT Delhi Researchers Unveil Strategic Roadmap for India’s Energy Transition and Net Zero Goals.

ఢిల్లీ, ఏప్రియల్ 25 : భారతదేశం తన పర్యావరణ మరియు ఇంధన లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు, పరిష్కారాలపై ఐఐటీ ఢిల్లీ పరిశోధకులు కీలకమైన అధ్యయనాన్ని వెలువరించారు. దేశంలోని ప్రముఖ విద్యా సంస్థలైన ఐఐటీలు, ఐఐఎస్సీ సహా పలు సంస్థలకు చెందిన సుమారు 350 మందికి పైగా పరిశోధకులు సమష్టిగా రూపొందించిన ‘ఇండియాస్ క్లైమేట్ అండ్ ఎనర్జీ ఫ్రాంటియర్స్’ (ICEF) నివేదికలో ఐఐటీ ఢిల్లీకి చెందిన స్కూల్ ఆఫ్ పబ్లిక్ పాలసీ విభాగం అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన విశ్లేషణలను అందించింది. భారతదేశ సామాజిక-ఆర్థిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఇంధన పరివర్తన (Energy Transition) ఎలా ఉండాలో ఈ నివేదిక దిశానిర్దేశం చేస్తోంది.

క్లైమేట్ ట్రాన్సిషన్ పాత్‌వేస్: కేవలం సాంకేతిక మార్పు మాత్రమే కాదు

ఈ బృహత్తర నివేదికలో భాగంగా ‘క్లైమేట్ ట్రాన్సిషన్ పాత్‌వేస్’ (వాతావరణ పరివర్తన మార్గాలు) అనే ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని ప్రొఫెసర్ కావేరి ఐచెట్టిర, డాక్టర్ ద్వార్కేశ్వర్ దత్, మేధావి సంధాని మరియు ప్రొఫెసర్ అంబుజ్ సాగర్‌లు రూపొందించారు. కేవలం సాంకేతిక మార్పుల వల్ల మాత్రమే వాతావరణ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం సాధ్యం కాదని, ఇది దేశంలోని సామాజిక మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థలతో పెనవేసుకుపోయి ఉందని ఈ పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ప్రణాళికలు కేవలం సాంకేతిక పరిష్కారాలపైనే దృష్టి సారిస్తున్నాయని, అయితే క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజల ప్రవర్తన, అస్థిరత మరియు గుణాత్మక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడంలో విఫలమవుతున్నాయని ఈ అధ్యాయం ఎత్తిచూపింది.

పరివర్తన క్రమంలో ఎదురయ్యే సామాజిక, ఆర్థిక ముప్పులు

ఇంధన రంగంలో వస్తున్న మార్పులు కొన్ని ప్రాంతాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఐఐటీ ఢిల్లీ పరిశోధకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా బొగ్గు నిల్వలపై ఆధారపడిన ప్రాంతాల్లో ఉపాధి కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని, అలాగే జీవ ఇంధనాల (Bio-fuels) సాగు పెరిగితే అది ఆహార భద్రతకు సవాలుగా మారే అవకాశం ఉందని ఈ నివేదిక విశ్లేషించింది. పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రాజెక్టుల విస్తరణ కారణంగా భూ వినియోగ వివాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉందని, వీటిని పరిష్కరించడానికి భారత్-కేంద్రీకృత నమూనాలు (India-specific modeling frameworks) అవసరమని పరిశోధకులు అభిప్రాయపడ్డారు.

నెట్ జీరో ఇండియా ప్రాజెక్ట్: అత్యాధునిక పరిశోధనలకు శ్రీకారం

ఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి ఐఐటీ ఢిల్లీ ‘నెట్ జీరో ఇండియా ప్రాజెక్ట్’ అనే ప్రతిష్టాత్మక పరిశోధనా కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. దీని ద్వారా తదుపరి తరం ఇంటర్ డిసిప్లినరీ మోడలింగ్ విధానాలను అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ అంశంపై ప్రొఫెసర్ కావేరి ఐచెట్టిర మాట్లాడుతూ.. పట్టణీకరణ పోకడలు, ప్రాంతీయ ఉపాధి మార్పులు మరియు జాతీయ విధానాల వల్ల స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థలపై పడే ప్రభావాలను అంచనా వేయడానికి ఏజెంట్-బేస్డ్ మోడలింగ్ వంటి అధునాతన పద్ధతులను ఉపయోగించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. ష్మిత్ సైన్సెస్ సహకారంతో రూపొందిన ఈ నివేదిక, విద్యా రంగం, పరిశ్రమలు మరియు ప్రభుత్వం మధ్య సమన్వయం పెరగాల్సిన అవశ్యకతను నొక్కి చెప్పింది.

సుస్థిర భవిష్యత్తు కోసం ఏడు కీలక రంగాలు

ICEF నివేదిక కేవలం పరివర్తన మార్గాలకే పరిమితం కాకుండా, మరో ఆరు కీలక రంగాలను గుర్తించింది. ఇంధన సాంకేతికతలు, క్లైమేట్ ఫైనాన్స్ మోడలింగ్, భూ-ఆధారిత కార్బన్ సీక్వెస్ట్రేషన్, నీరు మరియు సముద్ర శాస్త్రాలు, భవన నిర్మాణ రంగం మరియు స్థితిస్థాపక నగరాల (Resilient Cities) అభివృద్ధి వంటి అంశాలలో తక్షణ పరిశోధనలు జరగాలని ఈ నివేదిక సూచించింది. పారదర్శకమైన మరియు అందరినీ కలుపుకుపోయే విధాన రూపకల్పన ద్వారానే భారతదేశం తన నెట్ జీరో లక్ష్యాలను సమర్థవంతంగా చేరుకోగలదని ఈ నివేదిక సారాంశం.

ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన మరిన్ని వివరాల కోసం ఐఐటీ ఢిల్లీ విడుదల చేసిన అధికారిక వీడియోను ఇక్కడ వీక్షించవచ్చు: https://youtu.be/tjk2kSrdF-Q