న్యూఢిల్లీ, మే 12 : దేశవ్యాప్తంగా డిజిటల్ పరివర్తన దిశగా అడుగులు వేగవంతమవుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో పౌర సేవలను ప్రజల ముంగిటకే చేర్చడంలో ఐదు రాష్ట్రాలు అసాధారణ ప్రతిభను కనబరిచాయి. డిజీలాకర్ (DigiLocker) అనుసంధాన ప్రక్రియలో వినూత్న పద్ధతులను అవలంబిస్తూ, సుపరిపాలనలో సరికొత్త మైలురాళ్లను గుజరాత్, కర్ణాటక, కేరళ, నాగాలాండ్ మరియు రాజస్థాన్ రాష్ట్రాలు అందుకున్నాయి.ఈ రాష్ట్రాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఘనంగా సత్కరించింది. మే 11 న ఢిల్లీలో నిర్వహించిన ‘స్టేట్ డేటా సైబర్ సెక్యూరిటీ ఫ్రేమ్‌వర్క్’ జాతీయ స్థాయి సదస్సులో భాగంగా ఈ పురస్కారాలను అందజేశారు. నేషనల్ ఇ-గవర్నెన్స్ డివిజన్ (NeGD) ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో కేంద్ర ఐటీ శాఖ ఉన్నతాధికారుల సమక్షంలో ఆయా రాష్ట్రాల ప్రతినిధులకు అవార్డులు ప్రదానం చేశారు.

పౌర సేవల్లో డిజిటల్ జోరు.. కర్ణాటక, గుజరాత్ సరికొత్త రికార్డులు

పౌర సేవలను డిజిటలైజ్ చేయడంలో కర్ణాటక, గుజరాత్ రాష్ట్రాలు ప్రస్తుతం దేశానికే దిక్సూచిగా నిలుస్తున్నాయి. ‘డిజిటల్ కర్ణాటక’ లక్ష్యంతో ముందుకు సాగుతున్న కన్నడ అత్యధికంగా 73 శాతం ప్రభుత్వ సేవలను డిజీలాకర్‌తో అనుసంధానించింది. సుమారు 2.7 కోట్లకు పైగా డిజీలాకర్ ఖాతాలతో దేశంలోనే అగ్రస్థానంలో కర్ణాటక ఉంది. విద్యుత్ రంగంలోనూ విప్లవాత్మక మార్పులు తెచ్చింది. కేవలం స్వల్ప కాలంలోనే ఐదు విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలను (Discoms) ఈ వ్యవస్థలోకి తీసుకువచ్చి, ఏకంగా 3 కోట్ల విద్యుత్ బిల్లుల రికార్డులను డిజిటలైజ్ చేసింది. మరోవైపు, గుజరాత్ రాష్ట్రం తనదైన శైలిలో సాంకేతికతను సామాన్యుడికి చేరువ చేసింది. రాష్ట్రంలోని 65 శాతం సేవలను ఆన్‌బోర్డ్ చేయడమే కాకుండా, 1.92 కోట్ల మంది పౌరులను ఈ డిజిటల్ పర్యావరణ వ్యవస్థలో భాగస్వాములను చేసింది. ముఖ్యంగా దివ్యాంగుల కోసం ‘డిజిటల్ డిజైబిలిటీ సర్టిఫికెట్’లను ప్రవేశపెట్టి, బస్సు రవాణాలో వారికి ఉచిత ప్రయాణ సౌకర్యాన్ని సులభతరం చేసిన తీరు జాతీయ స్థాయిలో ప్రశంసలు అందుకుంది.

వేగంలో కేరళ మేటి.. ఈశాన్య రాష్ట్రం నాగాలాండ్ అద్భుత ప్రగతి

సమయపాలన, వేగవంతమైన అమలులో కేరళ ప్రభుత్వం సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది. వివిధ ప్రభుత్వ శాఖల సమన్వయంతో కేవలం ఏడు రోజుల్లోనే 117కు పైగా సేవలను డిజీలాకర్ వేదికపైకి తీసుకురావడం కేరళ కార్యదక్షతకు నిదర్శనం. ప్రస్తుతం ఆ రాష్ట్రంలో 1.15 కోట్లకు పైగా నమోదిత వినియోగదారులు డిజిటల్ సేవల లబ్ధిని పొందుతున్నారు. అటు ఈశాన్య భారతం నుంచి నాగాలాండ్ ‘డిజిటల్ రైజింగ్ స్టేట్’గా అవతరించింది. కేవలం ఒక్క నెల వ్యవధిలోనే 32 కీలక సేవలను అనుసంధానించి, డిజిటల్ పరివర్తనలో భౌగోళిక అడ్డంకులు ఆటంకం కావని నిరూపించింది. ఇష్యూయర్ (Issuer) మరియు రిక్వెస్టర్ (Requestor) అనే రెండు నమూనాల్లోనూ పూర్తిస్థాయి పారదర్శకతను పాటిస్తూ నాగాలాండ్ ఈ అరుదైన గుర్తింపును సొంతం చేసుకుంది.

కోట్లాది మందికి చేరువైన రాజస్థాన్ 'జన్ ఆధార్' డిజిటల్ సేవలు

రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం తన ప్రతిష్టాత్మక ‘జన్ ఆధార్’ (Jan Aadhaar) ఫ్యామిలీ రిజిస్టర్‌ను డిజీలాకర్‌తో అనుసంధానించడం ద్వారా భారీ లక్ష్యాన్ని చేరుకుంది. దీనివల్ల సుమారు 7.5 కోట్లకు పైగా పౌరులకు ప్రభుత్వ సేవలు నేరుగా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. విద్యుత్ బిల్లుల చెల్లింపులతో పాటు పదుల సంఖ్యలో ఇతర ప్రజా సేవలను వేగంగా డిజిటలైజ్ చేయడంలో రాజస్థాన్ అగ్రభాగాన నిలిచింది. భౌతిక పత్రాల అవసరం లేకుండా, కేవలం స్మార్ట్‌ఫోన్ ద్వారానే ధృవీకరణ పత్రాలను పొందేలా ‘డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్’ను ఆ రాష్ట్రం బలోపేతం చేసింది. పౌరుల వ్యక్తిగత వివరాల గోప్యతను పాటిస్తూనే, పంపిణీ వ్యవస్థలో పారదర్శకతను తీసుకురావడంలో రాజస్థాన్ నమూనా ఆదర్శంగా నిలుస్తోంది.

డిజిటల్ పరివర్తన (Digital Transformation): ఆధునిక యుగంలో పరిపాలనా విప్లవం

డిజిటల్ పరివర్తన అంటే కేవలం కంప్యూటర్లను వాడటమో లేదా కాగితపు రికార్డులను స్కాన్ చేసి కంప్యూటర్లలో భద్రపరచడమో మాత్రమే కాదు. ఇది ఒక వ్యవస్థ యొక్క పనితీరులో, ఆలోచనా విధానంలో మరియు పౌరులకు సేవలు అందించే తీరులో వచ్చే సమూలమైన మార్పు. సరళంగా చెప్పాలంటే, అత్యాధునిక సాంకేతికతను (Technology) ఉపయోగించుకుని పాత పద్ధతులను సంస్కరిస్తూ, ప్రజల జీవితాలను మరింత సులభతరం చేసే ప్రక్రియే ఈ 'డిజిటల్ ట్రాన్స్‌ఫార్మేషన్'.

డిజిటల్ పరివర్తనలో ప్రధానంగా మూడు అంశాలు కీలకంగా ఉంటాయి:

1. సాంకేతికతతో సేవల అనుసంధానం

ప్రభుత్వ లేదా ప్రైవేట్ సంస్థలు తమ సేవలను క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), మరియు డేటా అనలిటిక్స్ వంటి సాంకేతికతలతో జోడిస్తాయి. దీనివల్ల సమాచారం వేగంగా ప్రాసెస్ అవుతుంది. ఉదాహరణకు, గతంలో ఒక సర్టిఫికేట్ కావాలంటే కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి వచ్చేది. కానీ ఇప్పుడు డిజిటల్ పరివర్తన వల్ల మీ మొబైల్‌లోనే సెకన్ల వ్యవధిలో ఆ పత్రాన్ని పొందే వీలు కలుగుతోంది.

2. పారదర్శకత మరియు జవాబుదారీతనం

డిజిటల్ వ్యవస్థలో ప్రతి లావాదేవీ రికార్డు చేయబడుతుంది. దీనివల్ల మధ్యవర్తుల ప్రమేయం తగ్గి, అవినీతికి తావులేకుండా నేరుగా లబ్ధిదారులకే సేవలు అందుతాయి. ప్రభుత్వ పథకాల నగదు బదిలీ (DBT) నేరుగా రైతుల లేదా పేదల ఖాతాల్లోకి చేరడం డిజిటల్ పరివర్తన సాధించిన అతిపెద్ద విజయం. ఇది వ్యవస్థలో జవాబుదారీతనాన్ని పెంచుతుంది.

3. పేపర్‌లెస్ మరియు కాంటాక్ట్‌లెస్ సేవలు

భౌతిక పత్రాల అవసరం లేకుండా, డిజీలాకర్ వంటి వేదికల ద్వారా ధృవీకరణ పత్రాలను పంచుకోవడం ఈ పరివర్తనలో భాగమే. దీనివల్ల పర్యావరణానికి మేలు జరగడమే కాకుండా, పౌరులకు కార్యాలయాలకు వెళ్లాల్సిన శ్రమ తప్పుతుంది. సమయం, ఖర్చు ఆదా అవుతాయి.

నేటి కాలంలో డిజిటల్ పరివర్తన అనేది ఒక ఎంపిక కాదు, అది ఒక అనివార్యత. ప్రభుత్వాలు 'డిజిటల్ ఇండియా' వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా పాలనను ప్రజల వేలిముద్రపైకి తీసుకువస్తున్నాయి. కేవలం పట్టణాలకే పరిమితం కాకుండా, మారుమూల గ్రామాలకు సైతం ఇంటర్నెట్ సేవలు అందుబాటులోకి రావడంతో, ఈ డిజిటల్ విప్లవం సామాన్యుడి సాధికారతకు బాటలు వేస్తోంది. 'సుపరిపాలన' (Good Governance) లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో డిజిటల్ పరివర్తన ఒక శక్తివంతమైన ఆయుధంగా పనిచేస్తోంది.