స్టాక్ మార్కెట్ ధరల సమాచారాన్ని (Price Data) విద్యా ప్రయోజనాల కోసం పంచుకోవడంలో సెబీ కీలక మార్పులు చేసింది. గతంలో ఉన్న ఒక రోజు మరియు మూడు నెలల కాలపరిమితిని రద్దు చేస్తూ, ఇప్పుడు అందరికీ సమానంగా 30 రోజుల గడువును ఖరారు చేసింది. జులై 01, 2026 నుండి అమల్లోకి రానున్న ఈ కొత్త నిబంధనలు, ఎన్ఐఎస్ఎం (NISM) కు కల్పించిన మినహాయింపులు మరియు ఇతర పూర్తి వివరాల కోసం ఈ కథనం చదవండి.
ముంబై , మే 8 : భారత స్టాక్ మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ 'సెబీ' (SEBI) మే 08, 2026న ఒక కీలకమైన సర్క్యులర్ను జారీ చేసింది. స్టాక్ మార్కెట్ ధరల సమాచారాన్ని (Price Data) విద్యాపరమైన మరియు అవగాహన కార్యక్రమాల కోసం వినియోగించే విధానంలో నెలకొన్న గందరగోళాన్ని తొలగిస్తూ ఈ కొత్త మార్గదర్శకాలను ప్రకటించింది. ముఖ్యంగా గతంలో వివిధ సమయాల్లో ఇచ్చిన నిబంధనలను సవరిస్తూ, డేటా షేరింగ్ ,దాని వినియోగంపై స్పష్టమైన కాలపరిమితిని విధిస్తూ ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
స్టాక్ మార్కెట్ ప్రైస్ డేటా నియమావళి: 30 రోజుల కాలపరిమితి ఖరారు
సెబీ తాజా ఉత్తర్వుల ప్రకారం, మదుపర్లలో అవగాహన కల్పించే కార్యక్రమాల కోసం మార్కెట్ ధరల సమాచారాన్ని పంచుకోవాలన్నా లేదా దానిని ప్రదర్శించాలన్నా ఇకపై 30 రోజుల కాలపరిమితిని (Time Lag) పాటించడం తప్పనిసరి. గతంలో మే 24, 2024న విడుదల చేసిన సర్క్యులర్ ప్రకారం అవగాహన ప్రయోజనాల కోసం ఒక రోజు ఆలస్యంతో డేటాను పంచుకోవడానికి అనుమతి ఉండేది. అయితే, జనవరి 29, 2025న విడుదల చేసిన మరో సర్క్యులర్లో కేవలం విద్యకే పరిమితమైన సంస్థలు మూడు నెలల పాత డేటాను మాత్రమే వాడాలని నిబంధన విధించారు. ఈ రెండు వేర్వేరు కాలపరిమితులపై వివిధ వర్గాల నుండి అందిన ఫీడ్ బ్యాక్ మరియు ప్రజాభిప్రాయ సేకరణను పరిగణనలోకి తీసుకున్న సెబీ, ఇప్పుడు ఈ రెండింటినీ క్రమబద్ధీకరిస్తూ 30 రోజుల కాలపరిమితిని ఖరారు చేసింది.
NISM సిమ్యులేషన్ ల్యాబ్లకు ప్రత్యేక మినహాయింపు
దేశంలో సెక్యూరిటీల మార్కెట్పై శిక్షణ ఇచ్చే 'నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సెక్యూరిటీస్ మార్కెట్స్' (NISM) కు మాత్రం ఈ నిబంధన నుండి సెబీ మినహాయింపునిచ్చింది. అభ్యర్థులకు శిక్షణ మరియు సర్టిఫికేషన్ ప్రోగ్రామ్లలో భాగంగా సిమ్యులేషన్ ల్యాబ్లలో ప్రయోగాత్మక అవగాహన కల్పించేందుకు, కేవలం ఒక రోజు ఆలస్యంతో (One-day lag) మార్కెట్ డేటాను పొందేందుకు అనుమతిని ఇచ్చారు. మార్కెట్ మధ్యవర్తులు మరియు సెబీ అధికారులకు శిక్షణ ఇవ్వడంలో ఎన్ఐఎస్ఎం కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నందున ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు సెబీ స్పష్టం చేసింది.
డేటా వినియోగంపై కఠిన నిబంధనలు మరియు ఆడిట్ ట్రయల్
విద్యా ప్రయోజనాల పేరిట మార్కెట్ డేటాను దుర్వినియోగం చేయకుండా సెబీ మరికొన్ని కఠిన ఆంక్షలను విధించింది. డేటాను పంచుకునే సమయంలో ఎటువంటి ఆర్థిక ప్రయోజనాలను (Monetary Incentives) ఆశించకూడదని, అలాగే డేటాను స్వీకరించే వ్యక్తులు లేదా సంస్థలతో స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు లేదా మధ్యవర్తులు చట్టపరమైన ఒప్పందాలు చేసుకోవాలని ఆదేశించింది. ఈ ఒప్పందాల్లో డేటా వినియోగానికి సంబంధించిన ఆడిట్ ట్రయల్ను నిర్వహించాలనే నిబంధనను కూడా చేర్చారు. ఎవరైనా విద్యావేత్త లేదా సంస్థ గత 30 రోజుల డేటాను వాడుతూ స్టాక్ ధరల అంచనాలను, సిఫార్సులను (Recommendations) లేదా సలహాలను ఇవ్వకూడదని, అటువంటి చర్యలను నిషేధిస్తున్నట్లు సెబీ వెల్లడించింది.
అమల్లోకి వచ్చే తేదీ మరియు మార్కెట్ వర్గాలకు ఆదేశాలు
ఈ కొత్త నిబంధనలు జూలై 01, 2026 నుండి అమల్లోకి వస్తాయని సెబీ జనరల్ మేనేజర్ హృదా రంజన్ సాహు ఈ సర్క్యులర్ ద్వారా తెలిపారు. అన్ని గుర్తింపు పొందిన స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, డిపాజిటరీలు మరియు క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్లు తమ నిబంధనలలో అవసరమైన సవరణలు చేసుకోవాలని, ఈ సమాచారాన్ని మదుపర్లకు మరియు మార్కెట్ వర్గాలకు తెలియజేయాలని సూచించింది. ఇన్వెస్టర్ల ప్రయోజనాలను కాపాడటంతో పాటు సెక్యూరిటీల మార్కెట్ను క్రమబద్ధీకరించే లక్ష్యంతోనే ఈ మార్పులు చేపట్టినట్లు సెబీ పేర్కొంది.
