భారతీయ జీవన ప్రవాహంలో రామాయణం ఒక కావ్యం మాత్రమే కాదు, అది ఈ దేశపు సాంస్కృతిక వెన్నెముక. సుమారు ఐదు వేల ఏళ్ల క్రితం ఒక మర్యాదా పురుషోత్తముడు నడిచిన బాట.. నేడు కోట్లాది మంది భక్తుల పాలిట ముక్తి మార్గంగా మారుతోంది. అయోధ్యలో బాలరాముడి ప్రాణప్రతిష్ఠతో ఒక అద్భుత ఘట్టం ఆవిష్కృతమవ్వగా, ఇప్పుడు స్వామి వనవాస కాలంలో సాగించిన ప్రస్థానాన్ని పునరుజ్జీవింపజేసేందుకు 'శ్రీరామ వనగమన పథం' సిద్ధమవుతోంది. శ్రీరాముడు అడుగుపెట్టిన ప్రతి పవిత్ర స్థలంలోనూ 'శ్రీరామ స్తంభాలను' ప్రతిష్ఠిస్తూ, చరిత్రను భావి తరాలకు అందించేందుకు విశ్వ హిందూ పరిషత్, అశోక్ సింఘాల్ ఫౌండేషన్ నడుం బిగించాయి.
తమసా తీరాన తొలి అడుగు..
రామాయణ గాథ ప్రకారం.. తండ్రి ఆజ్ఞను శిరసావహించి రాజ్య భోగాలను త్యజించిన రామయ్య, నారచీరలు కట్టి అయోధ్యను వీడారు. ఆ ప్రయాణంలో స్వామి తొలి రాత్రి విశ్రాంతి తీసుకున్న ప్రాంతం అయోధ్యకు సమీపంలోని 'గౌరాఘాట్'. తమసా నదీ తీరాన ఉన్న ఈ ప్రదేశం నుండే వనవాస కష్టాలు మొదలయ్యాయి. సరిగ్గా ఇదే ప్రాంతంలో ఇప్పుడు 12 టన్నుల బరువున్న భారీ శిలా స్తంభాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు కోసం గయాస్పూర్ గ్రామ సర్పంచ్ శకుంతల యాదవ్ 225 చదరపు అడుగుల భూమిని విరాళంగా ఇవ్వడం విశేషం. కేవలం స్తంభం ఏర్పాటు మాత్రమే కాకుండా, ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ గౌరాఘాట్ ప్రాంతాన్ని కోట్లాది రూపాయలతో పర్యాటక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దుతోంది.
స్తంభం కాదు.. ఒక జ్ఞాన భాండాగారం
ఈ శ్రీరామ స్తంభాలు కేవలం రాతి కట్టడాలు కావు, అవి సజీవ రామాయణ సాక్ష్యాలు. సుమారు 15 అడుగుల ఎత్తు, 12 టన్నుల బరువుతో నిర్మితమయ్యే ఈ స్తంభాల పైన 5.5 అడుగుల ఎత్తైన ఇత్తడి ధ్వజం మెరుస్తుంది.
- బహుభాషా పరిజ్ఞానం: ఈ స్తంభాలపై సంస్కృతం, హిందీ, ఇంగ్లీష్తో పాటు మన తెలుగు వంటి స్థానిక భాషల్లో ఆ ప్రదేశ విశిష్టతను చెక్కుతారు. రాముడు అక్కడ ఎవరిని కలిశారు? ఏ కార్యము నిర్వహించారు? అనే విషయాలను భక్తులు అక్కడికక్కడే చదువుకోవచ్చు.
- శాస్త్రీయ అన్వేషణ: వాల్మీకి రామాయణంలోని శ్లోకాలను, భౌగోళిక ఆధారాలను విశ్లేషించి డాక్టర్ రామ్ అవతార్ నేతృత్వంలోని బృందం అయోధ్య నుండి లంక వరకు 292 కీలక ప్రాంతాలను గుర్తించింది.
వనవాస పథం: భక్తి ప్రయాణంలోని మైలురాళ్లు
రామాయణ కాలపు భౌగోళిక సరిహద్దులను నేటి కాలంతో ముడివేస్తూ, ఈ పథం ఐదు వేల కిలోమీటర్ల మేర సాగుతుంది. ఇందులో ముఖ్యమైన కొన్ని ఘట్టాలను పరిశీలిస్తే:
- శృంగిబేరపురం (ప్రయాగ్రాజ్): గంగానది తీరాన నిషాద రాజైన గుహుడితో రాముడి మైత్రి కుదిరిన చోటు. ఇక్కడే స్వామి గంగమ్మను దాటి అడవిలోకి ప్రవేశించారు.
- చిత్రకూటం: వనవాస కాలంలో రాముడు సుమారు 11 ఏళ్లు గడిపిన ప్రశాంత నిలయం. భరతుడు స్వామిని కలిసి పాదుకలను తీసుకువెళ్లిన 'భరత్ మిలాప్' దృశ్యానికి ఈ నేల సాక్షి.
- దండకారణ్యం: ఛత్తీస్గఢ్ నుండి మన తెలుగు రాష్ట్రాల వరకు విస్తరించిన ఈ అరణ్యంలోనే రాముడు అనేకమంది రాక్షసులను సంహరించి మునులకు అభయమిచ్చారు.
- పంచవటి (నాసిక్): గోదావరి తీరాన సీతమ్మ అపహరణ జరిగిన చోటు. రామాయణంలో అత్యంత కీలకమైన మలుపు ఇక్కడే తిరిగింది.
- భద్రాచలం - పర్ణశాల: తెలుగు గడ్డపై రాముడి పాదముద్రలు పడిన పవిత్ర స్థలం. సీతారామ లక్ష్మణులు ఇక్కడ పర్ణశాల నిర్మించుకుని నివసించారని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.
- కిష్కింధ (హంపి): హనుమంతుడితో రాముడి భేటీ, సుగ్రీవుడితో మైత్రి, వాలి సంహారం వంటి వీరకృత్యాలు ఇక్కడే జరిగాయి.
- రామేశ్వరం: సముద్రాన్ని దాటేందుకు వానర సైన్యం 'రామసేతు'ను నిర్మించిన చోటు. ఇక్కడే శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి రాముడు విజయాన్ని ఆకాంక్షించారు.
రాబోయే తరాలకు రామాయణ వారసత్వం
చరిత్ర కాలగర్భంలో కలిసిపోకుండా, రాముడు స్పర్శించిన ప్రతి అంగుళాన్ని రాబోయే తరాలకు గుర్తుచేయడమే ఈ 'శ్రీరామ వనగమన పథం' లక్ష్యం. ఈ స్తంభాలు భక్తులకు కేవలం దర్శనీయ స్థలాలుగానే కాకుండా, రామాయణ కాలపు అనుభూతిని కలిగించే యాత్రా స్థలాలుగా మారుతాయి. ముఖ్యంగా మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని భద్రాచలం వంటి క్షేత్రాల మీదుగా ఈ మార్గం సాగడం మనందరికీ గర్వకారణం.
రాముడు ఆదర్శం.. ఆయన నడిచిన దారి మనందరికీ మార్గదర్శకం. ఈ స్తంభాల ప్రతిష్ఠాపనతో భారత దేశ ఆధ్యాత్మిక చిత్రపటం కొత్త వెలుగులను సంతరించుకోనుంది.
