న్యూఢిల్లీ, ఏప్రియల్ 17 : భారతీయ న్యాయ చరిత్రలో అత్యంత క్లిష్టమైన మరియు సున్నితమైన అంశంగా మారిన శబరిమల అయ్యప్ప స్వామి ఆలయ ప్రవేశ వివాదం మరోసారి సర్వోన్నత న్యాయస్థానంలో చర్చనీయాంశమైంది. కోట్లాది మంది ప్రజలు దశాబ్దాలుగా, శతాబ్దాలుగా గుండెల్లో నింపుకున్న నమ్మకాలను కేవలం చట్టం అనే కోణంలో తప్పు లేదా ఒప్పు అని తేల్చడం అత్యంత కష్టతరమైన వ్యవహారమని సుప్రీంకోర్టు ఈ సందర్భంగా కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. మతపరమైన ఆచారాలు, రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కుల మధ్య సమతుల్యతను కాపాడటం న్యాయవ్యవస్థకు ఒక సవాలుగా మారింది. శబరిమల కేసులో రివ్యూ పిటిషన్లపై విచారణ జరుపుతున్న తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం, మతాన్ని నిర్వీర్యం చేసే విధంగా సామాజిక సంక్షేమ చట్టాలను ఉపయోగించలేమని స్పష్టం చేయడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

కేసు విచారణ సందర్భంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్య కాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం అత్యంత లోతైన విశ్లేషణను తెరపైకి తెచ్చింది. ఒక మతం అనేది కేవలం ఒక సమూహం అనుసరించే ఆచారాల సముదాయం మాత్రమే కాదు, అది వారి అస్తిత్వానికి సంబంధించిన గుర్తింపు అని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది. ముఖ్యంగా శబరిమల వంటి పురాతన ఆలయాల విషయంలో, అక్కడి ఆచారాలను కేవలం తర్కంతో కొలవడం సాధ్యం కాదని పేర్కొంది. సామాజిక సంస్కరణల పేరిట ఒక మతపరమైన తెగకు రాజ్యాంగం కల్పించిన అంతర్గత స్వయంప్రతిపత్తిని (ఆర్టికల్ 26) కాలరాయలేమని ధర్మాసనం భావించింది. ప్రజా శాంతి, నైతికత మరియు ఆరోగ్య కారణాల దృష్ట్యా మత స్వేచ్ఛపై నియంత్రణలు ఉన్నప్పటికీ, "సామాజిక సంస్కరణ" అనే పదాన్ని మతపరమైన ఆచారాలను పూర్తిగా మార్చేయడానికి ఆయుధంగా వాడకూడదని సీనియర్ న్యాయవాదులు చేసిన వాదనతో కోర్టు ఏకీభవించినట్లు కనిపిస్తోంది.

నైష్ఠిక బ్రహ్మచారి' రూపం - విశిష్ట గుర్తింపు

ట్రావెన్కోర్ దేవస్థానం బోర్డు తరపున సీనియర్ అడ్వకేట్ ఏ.ఎం. సింఘ్వీ వినిపించిన వాదనలు ఈ కేసులో కీలక మలుపుగా మారాయి. భారత్ అంతటా అయ్యప్ప స్వామికి సుమారు వెయ్యి ఆలయాలు ఉన్నాయని, అయితే శబరిమల ఆలయం మాత్రమే 'నైష్ఠిక బ్రహ్మచారి' రూపంలో దేవుడిని కొలిచే ఏకైక క్షేత్రమని ఆయన గుర్తు చేశారు. ఈ ప్రత్యేక రూపం కారణంగానే అక్కడ కొన్ని వయస్సుల మహిళలపై ఆంక్షలు ఉన్నాయని, ఇది లింగ వివక్ష కిందకు రాదని వాదించారు. మహిళలు అయ్యప్పను దర్శించుకోవడానికి మిగిలిన 999 ఆలయాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు, కేవలం ఈ ఒక్క ఆలయ సంప్రదాయాన్ని ఎందుకు మార్చాలని ఆయన ప్రశ్నించారు. అయితే, భక్తులు ఏ ఆలయానికి వెళ్లాలనేది వారి వ్యక్తిగత ఇష్టమని, ఆ హక్కును ప్రశ్నించడం చట్టబద్ధంగా సరికాకపోవచ్చని ధర్మాసనంలోని జస్టిస్ ప్రసన్న బి. వరాలే వ్యాఖ్యానించడం గమనార్హం.

ఆర్టికల్ 14 మరియు సహేతుక వర్గీకరణ

2018లో ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఇచ్చిన తీర్పులో 'భక్తికి లింగ వివక్ష ఉండకూడదని' పేర్కొంటూ అన్ని వయస్సుల మహిళలకు ప్రవేశం కల్పించింది. దీనిని సవాలు చేస్తూ ఇప్పుడు రివ్యూ పిటిషన్లు విచారణకు వచ్చాయి. సింఘ్వీ తన వాదనలో ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వపు హక్కు) గురించి వివరిస్తూ, 10 నుండి 50 ఏళ్ల వయస్సు గల మహిళలను మినహాయించడం 'సరైన వర్గీకరణ' కిందకు వస్తుందని పేర్కొన్నారు. ఎందుకంటే, 10 ఏళ్ల లోపు బాలికలకు మరియు 50 ఏళ్ల పైబడిన మహిళలకు ప్రవేశం ఉంది కాబట్టి, ఇది మహిళా లోకం మొత్తానికి వ్యతిరేకం కాదని, కేవలం ఒక నిర్దిష్ట వయస్సులో ఉన్న వారిపై ఉన్న నియంత్రణ మాత్రమేనని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఆలయ సంప్రదాయాన్ని కాపాడటం అనేది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 26(బి) ప్రకారం తమకు ఉన్న హక్కు అని బోర్డు గట్టిగా వాదించింది.

న్యాయస్థానం ముందున్న జటిల సమస్య

మతాచారాల అంతర్గత వ్యవహారాల్లో న్యాయస్థానం ఎంతవరకు జోక్యం చేసుకోవచ్చు? అనే అంశంపై ఇప్పుడు పెద్ద చర్చ జరుగుతోంది. శబరిమల కేసు కేవలం ఒక ఆలయానికి సంబంధించినది మాత్రమే కాకుండా, దేశంలోని ఇతర మతపరమైన ఆచారాలకు కూడా ఒక నమూనాగా మారనుంది. తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల ఈ విస్తృత ధర్మాసనం తీసుకునే నిర్ణయం భారత రాజ్యాంగ పరిరక్షణలో, మతపరమైన స్వేచ్ఛను గౌరవించడంలో కీలక పాత్ర పోషించనుంది.

ఒకవైపు ఆధునిక సమాజంలో సమానత్వపు విలువలు, మరోవైపు తరతరాలుగా వస్తున్న మతపరమైన నమ్మకాలు.. ఈ రెండింటి మధ్య సయోధ్య కుదర్చడం సుప్రీంకోర్టుకు కత్తిమీద సాము వంటిదే. న్యాయస్థానం వ్యక్తం చేసినట్లుగా, కోట్లాది మంది విశ్వాసాలపై తీర్పు ఇవ్వడం నిజంగానే అత్యంత కష్టతరమైన పని. రాబోయే రోజుల్లో ఈ కేసులో వెలువడే తుది తీర్పు దేశ సామాజిక, మతపరమైన ముఖచిత్రాన్ని ఏ విధంగా ప్రభావితం చేస్తుందో వేచి చూడాలి. ఈ సుదీర్ఘ విచారణలో జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేష్ సహా పలువురు న్యాయమూర్తులు పాల్గొని వివిధ కోణాల్లో వాదనలను పరిశీలిస్తున్నారు.